Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
regiss204

Państwa powstałe w 1918 roku

Recommended Posts

euklides   

Witam.

Jest mi potrzebna pomoc odnośnie powstałych państw po I wojnie światowej. Otóż chodzi mi dokladnie o Austrię, Estonię, Finlandię, Jugoslawię, Litwę, Lotwę, Polskę i Węgry. Czy mógłby ktoś podać mi ich cechy (czy są nowopowstałe, wielonarodowe itp.) oraz jak doszło do tego że one powstały? Z góry dziękuję za pomoc !

Mam takie skrótowe tłumaczenie książki Pierre Renouvin "Rozejm w Rethondes". Jest tego jednak za dużo by ten tekst tu zamieścić, mogę go co najwyżej przesłać pod wskazany adres. Począwszy, powiedzmy od 14 punktów Wilsona w styczniu 1918 roku, jest tego ze 20 stron maszynopisu z tego powiedzmy 30% by trzeba wyselekcjonować na OT. Z tym że informacje są podane tam w sposób indukcyjny, to znaczy z każdego faktu wynika następny. Ten tekst nadawałby się do ułożenia jakiegoś planu pracy.

Austria - Była i nie powstała na nowo.

Węgry - Tak jak wcześniej napisałem.

(...)

Nie było ani Austrii ani Węgier, istniały Austro-Węgry. Po rozwodzie to już nie było to samo.

Edited by euklides

Share this post


Link to post
Share on other sites
poldas   

Kiedy zaistniał rozwód?

Jakoś inni potrafili rozróżniać Austrię od Węgier.

Share this post


Link to post
Share on other sites
gregski   

Tak z czystej ciekawości.

Czy czasem Czechosłowacja też nie powstała po I WŚ?

I to nie było państwo jednonarodowe.

Share this post


Link to post
Share on other sites
jancet   

Czy mógłby ktoś podać mi ich cechy (czy są nowopowstałe, wielonarodowe itp.) oraz jak doszło do tego że one powstały?

W sumie to chyba nie mógłby. Chyba jet na to punkt w regulaminie.

Ale możemy sobie podyskutować.

Uważam, że aby określić państwo, nie wystarczy podać tylko jeden człon nazwy - np. Francja. Burbońskie Królestwo Francji, rewolucyjna Republika Francuska i napoleońskie Cesarstwo Francuskie to trzy różne państwa. Można je uważać za bliższą lub dalszą kontynuację poprzedniego, ale jednak odrębny byt państwowy.

Natomiast unia (także realna) to związek dwóch (czasem większej liczby) państw.

Ergo:

Austria - Republika Austrii, państwo nowe, bezpośrednia kontynuacja Cesarstwa Austrii.

Czechosłowacja - w 1918 Republika Czesko-Słowacka, państwo nowe, część czeska mogła nawiązywać do średniowiecznego niezależnego Królestwa Czech, bardziej bezpośrednio była kontynuacją austriackich Królestwa Czech i Margrabstwa Moraw. Część słowacka to państwowość całkowicie nowa, mogąca jedynie nawiązywać do Rzeszy Wielkomorawskiej z początków X stulecia.

Estonia - Republika Estonii, państwo całkowicie nowe,

Finlandia - Republika Finlandii, państwo nowe, bezpośrednia kontynuacja Wielkiego Księstwa Finlandii, zależnego od Rosji

Jugoslawia - ha, ha, nie powstała w 1918 roku, lecz 11 lat później. W 1918 roku powstało Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Państwo nowe, ale będące bezpośrednią i ścisłą kontynuacją Królestwa Serbii, które wchłonęło Królestwo Czarnogóry oraz węgierską Chorwację (Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji), austriacką Krainę i Dalmację, austro-węgierską Bośnię i Hercegowinę i jeszcze jakieś kawałki. Bardzo odlegle i luźno nawiązywała do średniowiecznego Królestwa Chorwacji i Królestwa Bośni.

Litwa - Republika Litewska, państwo nowe, odległa i luźna kontynuacja Wielkiego Księstwa Litewskiego,

Łotwa - Republika Łotewska, państwo całkowicie nowe.

Polska - Rzeczpospolita Polska, państwo nowe, dość silnie, choć niebezpośrednio nawiązującego do Rzplitej - unii realnej Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, częściowa kontynuacja Królestwa Polskiego, zależnego ostatnio od Niemiec i Austro-Węgier, a wcześniej od Rosji, oraz do austro-węgierskiego Królestwa Galicji i Lodomerii.

Węgry - Królestwo Węgier, państwo stare, a właściwie restytuowane po upadku Węgierskiej Republiki Rad (1919). Ważną różnicą był rozpad austro-węgierskiej unii realnej oraz utrata większości terytorium.

No i chyba jeszcze Rosja Radziecka wtedy powstała, ale czy warto zajmować się takimi drobiazgami?

Edited by jancet

Share this post


Link to post
Share on other sites
No i chyba jeszcze Rosja Radziecka wtedy powstała, ale czy warto zajmować się takimi drobiazgami?

Aby jeszcze rzecz bardziej skomplikować dorzućmy, że do powstania ZSRR formalnie państwem była chociażby Ukraina Radziecka (o Ukrainie Petlury nie wspominając), tudzież inne republiki. :)

Post Janceta dobrze pokazuje, jak wiele zależy od przyjętych kryteriów. Pierwszą sprawą byłoby zapytanie nauczyciela (bo to on pewnie zadał regiss204 taką pracę): co dokładnie rozumie przez pojęcia państwa "nowopowstałego" i "wielonarodowego"? W innym przypadku ktoś może swobodnie uznawać powstałą w listopadzie 1918 roku Republik Deutschösterreich za państwo nowe, albo całkiem odwrotnie. Jedno i drugie da się jakoś uzasadnić. Podobnie np. z "wielonarodowością" Łotwy. Czy fakt, że w roku 1930 Łotyszy we własnym kraju było "tylko" 73,4 %1. to już wielonarodowość, czy może jeszcze nie???

1. A. Maryański, Litwa - Łotwa - Estonia, Warszawa 1993, ryc. 9 na s. 58.

Share this post


Link to post
Share on other sites
euklides   

Kiedy zaistniał rozwód?

Jakoś inni potrafili rozróżniać Austrię od Węgier.

24 października 1918r cesarz Austrii, Karol, formuje dla Austrii nowy rząd z Lammasch na czele, który próbuje tylko powstrzymywać kompletny rozkład państwa. W Budapeszcie natomiast premierem zostaje Karolyi i ogłasza niepodległe, niezależne od Austrii, państwo węgierskie.

Share this post


Link to post
Share on other sites
poldas   

Ustrój się nie zmienił, bo Węgry w dalszym ciągu pozostały monarchią.

No chyba że chodzi o Węgierską Republikę Rad, ale to był epizod.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.