Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
adamhistoryk

Nazwiska

Recommended Posts

Dodać można, że w Polsce już w XV w. odnotowano dziedziczenie "nazwiska" przez co najmniej dwa pokolenia i obejmowało ono wszystkich członków rodziny. Z drugiej strony Ewa Nowak-Pasterska w swym artykule pisze o tym, że w przeszłości przedstawiciele różnych stanów mogli zmienić swe "nazwisko", na dowód przytacza uwagę Edwarda Brezy:

"W Polsce szlacheckiej (1466-1772) nazwisko można było zmienić. Zmieniała je szlachta, zmieniali je chłopi i mieszczanie. Z historii literatury staropolskiej wiadomo, że Marcin Bielski (1495-1772) wcześniej nazywał się Wolski. Gdy sprzedał wieś Wola, z której pisał się Wolski, i nabył wieś Biała, zaczął się pisać z tej wsi Bielski. Można było mieć kilak nazwisk od wsi, w których posiadało się ziemię".

/tejże "Z problematyki kształtowania się polskich nazwisk. Model odmiejscowy na -ski w antroponimii poznańskiej XVII i XVIII wieku", "Kwartalnik Językoznawczy" nr 3, 2013; cyt. za: E. Breza "Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany" t. 1, Gdańsk 2000, s. 8)

O czasach legalizacji nazwisk i unormowania zasad ich stosowania:

S. Grzybowski "Nazwisko i jego stałość jako elementy identyfikacji osoby w dawnym prawie polskim", "Onomastica" T. III, z. 2, 1957

Share this post


Link to post
Share on other sites

A skąd pochodzą nazwiska? Z jakiego rejonu świata?

Może inaczej: gdzie ( rejon świata) pierwsze nazwisko zostało odnotowane?

Przepraszam z góry za wpis. Ale mnie to ciekawi. Kiedy powstało krótkie nazwisko na "F" a znaczące męskiego członka. Kto wie? Bardzo znany historyk literatury je nosi. Stąd moje pytanie.

Jeżeli się nie mylę, to w RON naród stanowiła tylko szlachta / za: Tymowski, Kieniewicz, Holzer "Historia Polski" /. Czy nieposiadanie nazwiska w tymże okresie ( a takie raczej zjawisko występowało?) ma coś wspólnego z przynależności do narodu?

Edited by secesjonista

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ja mam wrażenie, że adamhistoryk nie czyta wpisów innych dyskutantów, inaczej by nie pisał, że w RON nie było "nazwisk".

Proponuję przyjąć do wiadomości, że nie można przenosić dzisiejszych znaczeń w przeszłość. Innymi słowy proponuję by adamhistoryk zdefiniował co on rozumie pod pojęciem: "nazwisko" inaczej raczej trudno się nam będzie zrozumieć.

Co do nazwiska: "Fiut" to nie bardzo rozumiem jak wyobraża sobie adamhistoryk odpowiedź na swe pytanie? Możemy jedynie stwierdzić kiedy po raz pierwszy zostało odnotowane, to rok 1554 (wedle strony krewnych i powinowatych z rodu Kurczabów Bołozów i Fiutów; www.tropie.tarnow.opoka.org.pl), w formie: "Joannes Fyuth". A samo to słowo wcale wówczas nie znaczyło owego organu męskiego.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Skoro adamhistoryk nie ma problemu z identyfikacją tegoż syna - to jak może pisać, że "nazwisko" nie istniało w RON?

Ile adamhistoryk zna postaci z tego okresu gdzie syn nosi inne miano niźli ojciec?

Ja zmartwię autora tematu: w Islandii w zasadzie nie ma imieniu "nazwiska" w obecnym rozumieniu tego terminu, a będąc w Brazylii - z brzmienia pierwszego członu nazwiska trudno wywieść jak brzmi nazwisko ojca.

Share this post


Link to post
Share on other sites
jancet   

Z tymi nazwiskami to jest pewien problem nawet do dziś. Pamiętam - końcówka lat 70-ych, Zakopane, a konkretnie Cyrhla. Zamówiliśmy noclegi listownie u tej samej gospodyni, u której mieszkaliśmy 5 i 10 lat wcześniej. Wydawało mi się, że chałupę z łatwością rozpoznam - a na miejscu okazało się to być problemem. Więc się pytamy:

- Gdzie tu mieszka pani Gawlak?

- A która Gawlak?

- Zofia Gawlak.

- Ale która? Bo my tu wszystkie Gawlaki, a mnie też Zofia.

Tak bardziej na serio, to chyba adamhistorykowi szło o to, że w Rzplitej nazwiska miała jedynie szlachta, a chłopi nie. FAKT !!! W Rzplitej nie było potrzeby tworzenia systemu identyfikacji osób poddanych. Taki system stworzyły dopiero państwa zaborcze, w związku z poborem rekruta.

Edited by jancet

Share this post


Link to post
Share on other sites
Obecność pojęcia nazwisko w języku polskim poświadczona jest już w XV wieku. Wyrażał je jednak inny wyraz, mianowicie wyraz imię...".

Na co przykładem cytat z Kuczwarewicza (poł. XVII w.):

"Oboźny polny na imię Czarnecki"

Edited by Roman Różyński

Share this post


Link to post
Share on other sites

A tak pół żartem: był szlachcic o tym samym imieniu i nazwisku- np. Czarnecki?

nie spotkałem się z takim przypadkiem, ale chętnie coś takiego bym zobaczył

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy nie jest tak, że to ustanowienie metryki narodzin i chrztu ( a to nastąpiło na soborze trydenckim) ułatwiło poznanie nazwisk nawet przez samych zainteresowanych?

Edited by adamhistoryk

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ja się pogubiłem w tych dywagacjach, zdaniem przedmówców w okresie RON nie istnieli ludzie mający te same nazwiska, a zarazem te same imiona?

Jak rozumiem wynikało to stąd, że istniała centralna instytucja rozdzielająca imiona i kontrolująca by to samo nie trafiło przypadkiem do ludzi obdarzonych takim samym mianem.

A po co do tego metryka?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.