Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Bruno Wątpliwy

Nowe nazwy na Ziemiach Odzyskanych

Recommended Posts

Przyłączenie do Polski Ziem Zachodnich i Północnych było wielkim wyzwaniem organizacyjnym. Jednym z jego aspektów była konieczność ustalenia polskich nazw miast, wsi, obiektów fizjograficznych.

Wielką pomocą było to, że liczne nazwy funkcjonowały już (często od bardzo dawna - i wiadomo dlaczego ;) ) w języku polskim i nie trzeba było wymyślać nowych. Ale były także sytuacje, gdy nazw słowiańskich nie było, albo efekt ich rekonstrukcji był niejednoznaczny.

Nieoceniona była rola naukowców i ich pomocników, którzy z mozołem rekonstruowali stare polskie (czy słowiańskie) nazwy. Wspomnieć należy tu chociażby postać księdza kanonika S. Kozierowskiego, który już przed wojną tworzył "Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej", a po wojnie służył radą i pomocą odpowiednim instytucjom ustalającym nazwy. Zasłużonych zresztą było więcej.

Per saldo - operacja się udała i dziś obecne nazwy na Ziemiach Odzyskanych są dla nas "oczywistą oczywistością". Ale zawsze można podyskutować :D .

Zatem, czy znacie przykłady kontrowersyjnych "nowych nazw", nie zgadzacie się z oficjalnymi ustaleniami albo po prostu możecie się podzielić ciekawostkami związanymi z ich ustalaniem? Czy Gorzów powinien być na pewno Gorzowem (i dlaczego Wielkopolskim, a nie nad Wartą?), a nie Kobylągórą; Szczeliniec - Szczelińcem a nie Hejszowiną; Chojna Chojną, a nie Władysławskiem, Chojnicami nad Odrą czy Królewcem nad Odrą? :D

A z ciekawostek:

Wieś o niemieckiej nazwie Marienbusch (k. Trzcianki) otrzymała nazwę Wielka Bieda. Wynikało to z tego, że wójt - przyłapany na szabrownictwie przez Milicję Obywatelską i pociągnięty do odpowiedzialności - żaląc się współpracownikom i sąsiadom wykrzyknął "A to wielka bieda!". I tak już zostało... Do 1981 r.

Informacja o źródle nazwy Wielka Bieda za: M. Wagińska-Marzec, Ustalanie nazw miejscowości na Ziemiach Zachodnich i Północnych (w:) Z. Mazur (red.) Wokół niemieckiego dziedzictwa kulturowego na Ziemiach Zachodnich i Północnych, Poznań 1997, s. 414.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Jeden z członków mojej rodziny zajmował się m.in. nadawaniem nazw obszarom w regionie Pomorza Zachodniego. Oprócz tego założył także pierwszą bibliotekę w regionie oraz był m.in. uznanym meteorologiem, krajoznawcą geografem i pedagogiem - Jerzy Brinken. W zeszłym roku była jego wystawa w książnicy (największej bibliotece w regionie), a także odsłonięcie pamiątkowej tablicy na ścianie kamienicy w której mieszkał.

Edited by NRohirrim

Share this post


Link to post
Share on other sites
harry   

Najbardziej kontrowersyjny chyba jest Dzierżoniów. Przedwojenny Reichenbach, 1945 - 1946 Rychbach. Ale nie do końca ;) Funkcjonowały też nazwy Rychcice i Rychcinek. Na jednej z polskich, przedwojennych map widnieje nazwa Rychwałd !!!

Z racji dużego skupiska ludności żydowskiej, w okolicach mówiło się Mojżeszowo.

Nazwa nadana na cześć księdza Dzierżonia. Pojęcia nie mam dlaczego, no ale lepiej to niż Bierutowo, które potem trzeba było zamieniać na Karpacz Górny.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Nazwa nadana na cześć księdza Dzierżonia. Pojęcia nie mam dlaczego, no ale (...)

Dzierżoń poświęcił pszczelarstwu 70 lat swojego życia, ilości i wagi jego odkryć nie można przecenić. Do dwu jego najbardziej fundamentalnych osiągnięć należy zaliczyć: odkrycie zasad konstrukcji ula z ruchomą zabudową oraz odkrycie partenogenezy. Jan Dzierżoń zrewolucjonizował pszczelarstwo, zyskał światową sławę, i bez żadnej wątpliwości jest ojcem współczesnego pszczelarstwa.

Albert Einstein o pszczołach:

Jeśli pszczoła zniknie z powierzchni Ziemii, wtedy człowiekowi pozostaną tylko 4 lata. Brak pszczół, to brak zapylania, to koniec roślin, to koniec zwierząt, to koniec człowieka.

Edited by NRohirrim

Share this post


Link to post
Share on other sites
Andreas   

Albo zmiany nazwy Zgorzelca, z Gorlitz-na Zgorzelice...

Share this post


Link to post
Share on other sites
Andreas   

???

Chodzi mi o zmiany nazwy na linii: Gorlitz-Zgorzelice-Zgorzelec...

Share this post


Link to post
Share on other sites
harry   

NRohirrim Dwie prośby:

- jak cytujesz Wiki, zaznacz to, widzę, że to twoje ulubione źródło wiedzy, nie wstydź się tego;

- wytłumacz mi jeszcze związek pomiędzy miastem nad Piławą, z księdzem Dzierżoniem, pszczołami albo Einsteinem.

Zgorzelec, Zgorzelice to nazwy podobne. Kwestia spolszczenia nazwy serbsko-łużyckiej jak sądzę.

Część polskich nazw funkcjonowała zanim wprowadzono urzędowe. Czasami problemy z tego powodu ciągną się do dzisiaj. Znajomy próbował uregulować sprawy spadkowe nieruchomości we wsi Jakubów, okazało się to nie takie proste, bo wieś zniknęła, a w zamian pojawiły się Jakubowice ;)

Czasami historie są ciekawe: koło Świdnicy znajdowała się wioska Bogendorf, a w samym mieście ulica Bogendorferstrasse. Bogendorf zamienił się w Witoszów, a Bogendorferstrasse w Łukową.

Edited by harry

Share this post


Link to post
Share on other sites
NRohirrim Dwie prośby:

- jak cytujesz Wiki, zaznacz to, widzę, że to twoje ulubione źródło wiedzy, nie wstydź się tego;

Nie wstydzę się, ale nie wiem czy tak akurat ulubione źródło wiedzy, korzystam z różnych źródeł.

- wytłumacz mi jeszcze związek pomiędzy miastem nad Piławą, z księdzem Dzierżoniem, pszczołami albo Einsteinem.

Nie ma problemu.

Pszczoły = bardzo pożyteczne stworzenia dla ludzkości i Ziemii

ksiądz Dzierźoń przyczynił się do rozwoju nowoczesnego pszczelarstwa = przyczynił się znacznie światu

Więc zasługuje na nazwanie czegoś jego imieniem, a że nadarzyła się okazja do nazwania miasta? Czemu nie.

Czasami historie są ciekawe: koło Świdnicy znajdowała się wioska Bogendorf, a w samym mieście ulica Bogendorferstrasse. Bogendorf zamienił się w Witoszów, a Bogendorferstrasse w Łukową.

A co, miałoby zmienić nazwę na ulicę Witoszowską?

Share this post


Link to post
Share on other sites
FSO   

Witam;

NRohirrm - a cóż w tym złego że w Witaszowie jest ulica Wiaszycka, powiedzmy że główna? Żadna - nazwa jak każda inna. Poza tym - poświęcanie komuś nazwy miejscowości jest powiedzmy nie bardzo gdyż "pachnie" to Sowieckim Sojuzem [patrz: Leningrad, Stalingrad, i in.], naszym Stalinogrodem z tego samego okresu - i głupotą.

Dla mnie to, że nie spolszczono nazw z niemieckich na nasze, jest dziwne, biorąc pod uwagę fakt, że w naszym cudownym kraju, Psich Juchów, Grup Dolnych czy Górnych, Kogutów, Wól, Wsi Janych i innych jest od groma i jeszcze trochę, wystarczy wziąć atlas to ręki [samochodowy, byle dokladny] i zrobić listę co bdurniejszych nazw. Będzie długa...

pozdr

Share this post


Link to post
Share on other sites
widiowy7   

Niemieckie Puppen. (lalka?) Do 1960 roku nazywały się Pupy.

A aktualnie-Spychowo.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Witam;

NRohirrm - a cóż w tym złego że w Witaszowie jest ulica Wiaszycka, powiedzmy że główna?

Nic złego, ale trochę to zabawne może się wydawać czasami.

Poza tym - poświęcanie komuś nazwy miejscowości jest powiedzmy nie bardzo gdyż "pachnie" to Sowieckim Sojuzem [patrz: Leningrad, Stalingrad, i in.], naszym Stalinogrodem z tego samego okresu - i głupotą.

Tak się składa, że nazwy miast były nadawane imieniem kogoś już dużo dawno przed komunistami.

Np. taki Kazimierz Dolny, albo Aleksandria.

Share this post


Link to post
Share on other sites
FSO   

Witam;

z tym, że byli to raczej "Ojcowie założycie", lub inne osoby które sprawiły że miasto po przejściu rewolucyjnych zmian stawało się czymś zupełnie innym niż było.

A ów mistrz od hodowli pszczół raczej nie zakładał miasta, podobnie jak cała masa innych osób mającyh niewątpliwe zasługi, którzy dostaliw podzięcie "patronat" ulicy, a nie miasta.

pozdr

Share this post


Link to post
Share on other sites

Nie zakładał miasta, bo przez 70 lat zajmował się pszczołami. I wpłynął na pszczelarstwo, co wpłynęło w jakimś stopniu na rozwój wielu osad, które jak widzisz nie otrzymały jego imienia. Więc nie widzę nic dziwnego, że za to postanowiono nazwać jedno miasto na jego cześć.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.