Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Jarpen Zigrin

Stefan Batory - ocena

Recommended Posts

Batory był moim zdaniem kiepskim politykiem, wiele razy na sejmach zasłaniał się Zamoyskim,

Tak jak każdy władca miał swoich zaufanych ludzi. Batory będąc królem nie mógł robić wszystkiego sam - od tego miał doradców, senatorów itp. Jeszcze w Siedmiogrodzie dał się poznać jako wybitny polityk który potrafił umiejętnie lawirować między potężnymi wrogami, a więc nie jestem pewien czy można mówić o nim jako o kiepskim polityku.

No się dowiedziałem, Stefek wpierw dowodził pod Hadad (1562 r.), gdzie przegrał, a później pod Szentpal (1575 r.), gdzie wygrał, ale trzeba przyznać, że Bekiesz nie należał do wymagających rywali.

W 1562 roku przegrał ale z przeważającymi siłami nieprzyjaciela, jednak zdołał załamać impet ataku na nieprzygotowany Siedmiogród i podpisać nawet zawieszenie broni które ocaliło Jana Zygmunta (strategiczne zwycięstwo). Pod Kereloszentpal Batory również nie miał przewagi liczebnej a po stronie Bekiesza stanęli Szeklerzy ;) Warto też wspomnieć o wyprawie w 1564 kiedy to w chwili najazdu Balassa i Zaya, Batory na czele załogi waradyńskiej zdobywa twierdze Szatmar ( w chwili wpuszczania owiec do miasta kiedy bramy były otwarte Batory niespodziewanie zaatakował ) oraz Nagybanya.

Był niezwykle gorliwym katolikiem, chyba nawet bardziej gorliwym od Zygmunta III

W Siedmiogrodzie za jego czasów panowała tolerancja religijna, a jeden z najblizszycch doradców króla - Bekiesz był ateistą - nie pasuje to trochę do gorliwego katolika :P

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   
W Siedmiogrodzie za jego czasów panowała tolerancja religijna, a jeden z najblizszycch doradców króla - Bekiesz był ateistą - nie pasuje to trochę do gorliwego katolika wink.gif

Za to do obrazu gorliwego katolika pasuje jego zachowanie w Połocku, jak i bezwzględne popieranie jezuitów wszędzie gdzie się pojawili (szkoda, że już niewielu to pamięta, a takie postawy przypisuje większość niesłusznie Zygmuntowi III).

Share this post


Link to post
Share on other sites
Za to do obrazu gorliwego katolika pasuje jego zachowanie w Połocku, jak i bezwzględne popieranie jezuitów wszędzie gdzie się pojawili (szkoda, że już niewielu to pamięta, a takie postawy przypisuje większość niesłusznie Zygmuntowi III).

A czy popieranie jezuitów było jakimś grzechem? Czy ktoś zarzuca Zygmuntowi III że popierał jezuitów?

Stefan Batory popierał już jezuitów będąc w Siedmiogrodzie, ponieważ ich działalność zapobiegała tworzeniu się odłamów różnowierczych. W interesie władcy leżało przeciwdziałanie kolejnym możliwym rozłamom w księstwie. Ponadto w tamtym czasie w Europie sławą najznakomitszych założycieli szkół cieszyli się jezuici. Popieranie ich przynosiło więc plusy. W Polsce ani jezuici nie kierowali królem, ani Batory nie narzucał im swoich rozkazów. Batory był dla nich olbrzymim autorytetem, wobec którego czuli szacunek.

Zygmunta zaś wychowywali od młodzieńczych lat, znali dobrze jego zalety i słabości. Na dworze pierwszego Wazy czuli się bardzo rodzinnie. Król mógł na nich liczyć, a oni na króla. To były zupełnie różne zależności :wink:

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   
A czy popieranie jezuitów było jakimś grzechem? Czy ktoś zarzuca Zygmuntowi III że popierał jezuitów?

Oczywiście, że nie. Tak jak grzechem nie jest gorliwość katolicka. Religia i sympatie z tym związane są osobistą sprawą każdego.

Tylko krew mnie zalewa, gdy słyszę (akurat nie tutaj), że Zygmunt był fanatykiem, bo kumał się z jezuitami, ale Batory już nim nie był, mimo tego, że np. kazał przekazać im cerkiew św. Piotra i Pawła w Pskowie.

Wg Grzybowskiego wojna z Gdańskiem miała dać do ręki argument przeciwnikom króla, którzy mieli twierdzić, że katolicki król idzie poskramiać heretyków protestanckich. Ale o tym już nie w tym temacie.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Oczywiście, że nie. Tak jak grzechem nie jest gorliwość katolicka. Religia i sympatie z tym związane są osobistą sprawą każdego.

Oczywiście, znowu więc się zgadzamy :wink:

Tylko krew mnie zalewa, gdy słyszę (akurat nie tutaj), że Zygmunt był fanatykiem, bo kumał się z jezuitami, ale Batory już nim nie był, mimo tego, że np. kazał przekazać im cerkiew św. Piotra i Pawła w Pskowie.

Wg Grzybowskiego wojna z Gdańskiem miała dać do ręki argument przeciwnikom króla, którzy mieli twierdzić, że katolicki król idzie poskramiać heretyków protestanckich. Ale o tym już nie w tym temacie.

Do fanatyków raczej im jeszcze daleko. Z tym zwalczaniem protestancyzmu napewno nie można się zgodzić. Na początku przygody polskiej, Stefan Batory jeszcze jako książe siedmiogrodzki wysyła na sejm elekcyjny Włocha Jerzego Blandrate - arianina. Skąd więc brały się takie argumenty?

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   
Skąd więc brały się takie argumenty?

Pewnie z powietrza albo z tego, że posłuchał części magnaterii na czele z nikim innym jak Karnkowskim, który to fakt dość wywyższono...

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

Po lekturze Grzybowskiego, doszedłem do wniosku, że rola Zamoyskiego przy boku Batorego była, zwłaszcza na początku rządów Węgra, duża, ale po 1584 r. stosunkowo malała np. gdy w 1578 r. Saryusz wyjechał w swoje strony, w kancelarii zapanował istny bałagan, a król z typowo papierkową robotą pozostał sam.

Batory czasami postępował w RON wysoce nieumiejętnie, niczym słoń w składzie porcelany. Popełnił poważny błąd nie obejmując opieki nad księciem pruskim i później, gdy nie usłuchał stanów (zresztą, stany błagały go o protekcję już przed objęciem opieki przez elektora brandenburskiego). Sejm 1579, mimo sukcesu połockiego, mimo uchwalenia potrzebnych podatków całkowicie zwycięski dla króla nie był, do czego władca po części się walnie przyczynił. Przyjął hołd księcia kurlandzkiego nie czekając na sejm, za bardzo popierał Zamoyskiego i Radziwiłłów, czym zraził do siebie Zborowskich i Chodkiewiczów (później także Stanisława Górkę), nie dostrzegał zasług wojskowych Jana Zborowskiego i Mikołaja Mieleckiego, z powodu czego ostatecznie odstąpili oni od króla, oskarżano go o zbytnie faworyzowanie Węgrów w Polsce.

Dość niechętnie odnieśli się Inflantczycy do postaci gubernatora Jerzego Radziwiłła, choć sam zamysł obdarowania tym urzędem takiego zdolnego gospodarza, nie był zły.

Batory zaprzestał też kształcenia tłumaczy języków wschodnich, których później było jak na lekarstwo, nie stosowano szyfrów w służbie dyplomatycznej. Odebrał kopalnie soli Hieronimowi Bużeńskiemu i nadał je Prosperowi Provana, a później Sebastianowi Lubomirskiemu, którzy spowodowali, że większość dochodów z żup szły do kieszeni żupnika.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

W jego czasach nikt nie wiedział co to jest Rumunia, chyba, że Rumunia znaczy: Wołoszczyzna ;) A nawet jeśli, to nie walczył o niezależność Rumunii, tylko Siedmiogrodu, który identyfikowano (inaczej niż dziś) z Węgrami.

No i, co najważniejsze, próby określenia tego kto w XVI w. - wg dzisiejszych pojęć - był: Polakiem, Kanadyjczykiem czy Australijczykiem raczej nie dadzą pewnego rezultatu.

Share this post


Link to post
Share on other sites

(...)

Odebrał kopalnie soli Hieronimowi Bużeńskiemu i nadał je Prosperowi Provana, a później Sebastianowi Lubomirskiemu, którzy spowodowali, że większość dochodów z żup szły do kieszeni żupnika.

To mnie zaciekawiło... o ile zmniejszył się zatem dochód króla z tego tytułu?

Jak rozumiem podstawą oceny wpływów nie są jedynie lustracje z 1581, 1583 i 1590 r., zatem jak się mają dochody z żup za Batorego do tych kiedy, to "ad fideles manus" otrzymali je... powiedzmy: - Hiacynt Młodziejewski i Mikołaj Koryciński.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

Nie mam pojęcia, podaję tylko za Grzybowskim (s. 158): "Kopalnie soli odebrano zasłużonemu i uczciwemu wieloletniemu żupnikowi Hieronimowi Bużeńskiemu, który gospodarował tam rozważnie i ostrożnie. Urząd jego otrzymał wpierw Prosper Provana, a wkrótce po nim Sebastian Lubomirski. Podnieśli oni znacznie dochód z kopalń, wskutek jednak rabunkowej gospodarki i wzmożonego wyzysku górników. Większość dochodu szła przy tym do kieszeni żupnika".

Share this post


Link to post
Share on other sites

Przede wszystkim cenie go za zasługi militarne zdobył Inflanty,ziemie połocką i zasiadł w Moskwie.Dzisiaj wyjście jego armii z Moskwy jest świętem narodowym w Rosji!!!Ale również nie szanował swojej żony Anny Jagielonki.Jak jechali do Moskwy przełożył spoczynek o jedną noc, co prawie wykończyło prawie siedemdziesięcioletnią królową.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Świętem narodowym jest wyrzucenie garnizonu Rzplitej za panowania Zygmunta III, Batory nigdy Moskwy nie zdobył.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Potwór   

Jeden z lepszych królów po Jagiellonach choć nie ma z kogo wybierać Wszyscy byli z nich słabi Wazowie najgorsi

Share this post


Link to post
Share on other sites

Szukam wartych polecenia książek na temat Batorego. Jest coś jeszcze jak dobrego jak: "Stefan Batory" Jerzego Besali czy "Walka Rzeczpospolitej z Moskwą o Inflanty 1570-1582" Nowodworskiego?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.