Przenośny młyn

[adamhistoryk]

Bałuty do roku 1915 to była wieś. A zatem Euklides ma poniekąd rację, że mówi o wsi.

[secesjonista]

To nie była wieś - w sensie urbanizacyjnym, skąd taki pomysł?

Jaki na Bałutach w 1914 r. był średni areał ziemi uprawnej na mieszkańca?

[adamhistoryk]

Faktycznie - w zródłach historycznych ( na przykład: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich) są Bałuty osadą fabryczną, nie wsią. Vikipedia znowu kłamie!

[secesjonista]

To są dość płynne granice, ale w 1891 r. Bałuty (a raczej: nowe Bałuty) liczyły przeszło 20 000 mieszkańców, a w 1914 r. już - 100 000 mieszkańców, głównie chałupników i robotników - trudno to nazwać: wsią.

I taka uwaga, skąd forma: "Vikipedia" w dodatku w rodzaju męskim???

[jancet]

Na żarnach to raczej trudno byłoby mu zarobić: nie ta jakość i wydajność.

Czemu nie?

Jakość jak jakość, ale mąka jest mąką i da się z niej chleb upiec, trochę trudniej macę, bo ta chyba nie może być z pełnego przemiału.

Wieś czy nie wieś, jak się kupiło ziarna i samemu zmieliło, wychodziło taniej, niż mąka w sklepie. Potrzebny były żarna no i siła robocza. Jeśli jej nie zbywało, można było mleć i na sprzedaż. No wielki biznes to być nie mógł, ale parę groszy pewnie się dało zarobić.

Koło na osi by się z grubsza zgadzało, nie bardzo wiem, o co może chodzić z rzemieniem.

Zresztą czym są żarna - małym młynem. Choć może to raczej młyn jest wielkimi żarnami.

[secesjonista]

No jakoś to mnie nie przekonuje, dostępne były wówczas trochę bardziej zaawansowane modele maszyn do mielenia niźli zwykłe żarna, i nie jestem przekonany by w Łodzi na początku XX wieku był odpowiedni zbyt na mąkę takiej jakości.

[Tomasz N]

Koło na osi by się z grubsza zgadzało, nie bardzo wiem, o co może chodzić z rzemieniem.

Pas transmisyjny jak w singerce. Dla zwiększenia tarcia owinięty kilka razy wokół osi. Najprawdopodobniej jeszcze przekręcony o 90 stopni (żarna kręcą się poziomo, koło napędowe z korbą jest pionowo, osie odwrotnie)

[Tomasz N]

Tak się zastanawiam nad tymi dwoma pomieszczeniami. Czy to nie ma związku z koszernością. Bo jeśli mamy pas transmisyjny, to zespół napędowy (korba z kołem zamachowym) może być w oddzielnym pomieszczeniu od kół młyńskich (i mąki) i korbą może kręcić byle goj. Ale czy koszerność tego wymaga ?

[adamhistoryk]

Koszerne młyny istniały, może warto przypatrzeć się?

[secesjonista]

Nie istnieje coś takiego: jak koszerny młyn.

[jancet]

Ale czy koszerność tego wymaga?

Na mój rozum - nie. Była kiedyś koło mojej pracy taka żydowska knajpka, bardzo mała, a koszerna - przynajmniej tak szyld głosił. Koszerność osiągnęli w prosty sposób - była zarazem wegetariańska.

Też mi się wydaje, że zwrot "koszerny młyn" jest bez sensu. Ale sensu "koszernej wódki" też nie łapię, a jednak coś takiego piłem.

[Furiusz]

Wódki zbożowe w okresie świąt Pesach nie są koszerne a tak wszystkie białe są. Kiedyś przy wódce mi to jeden tłumaczył ze zbożem więc coś może być a tak na poważnie chodzi podobno m.in. o jakość surowca do wódek kolorowych i obecność kobiet przy produkcji.

[secesjonista]

Tak się zastanawiam nad tymi dwoma pomieszczeniami. Czy to nie ma związku z koszernością. Bo jeśli mamy pas transmisyjny, to zespół napędowy (korba z kołem zamachowym) może być w oddzielnym pomieszczeniu od kół młyńskich (i mąki) i korbą może kręcić byle goj. Ale czy koszerność tego wymaga ?

W przypadku mąki - nie jest to wymagane (wymagane jest to np. przy wyciskaniu winogron - mogą to robić wyłącznie Żydzi), czysta mąka (bez dodatków) w zasadzie jest koszerna, taka firma Diament z Gorzowa Wielkopolskiego posiada certyfikat koszerności (od rabina Michaela Schudricha) i zapewniam, że zatrudnia głównie gojów. W zasadzie uznanie koszerność mąki to głównie sprawdzenie czy ziarno nie jest przerośnięte i co najważniejsze czy nie jest zanieczyszczone robakami. Kiedyś (a i dziś to się praktykuje) dla pewności zawsze przesiewano mąkę by upewnić się czy nie ma w niej jakichś żyjątek.

Każdy biały (bez dodatków) alkohol jest koszerny (z wyjątkami związanymi ze świętem Paschy), przynajmniej w Polsce.

[jancet]

Każdy biały (bez dodatków) alkohol jest koszerny (z wyjątkami związanymi ze świętem Paschy), przynajmniej w Polsce.

Zatem wystawanie certyfikatu koszerności w latach 90-ych dla wódek z Bielska-Białej to tylko taki chwyt marketingowy dla gorzelni i źródło dochodu dla rabina? Tak też sobie wtedy myślałem.

A śliwowica jest "biała", czy już nie?

[secesjonista]

Niekoniecznie chodzi jedynie o chwyt reklamowy, zależy jakich to wódek się tyczyło. Dla niektórych ortodoksów jest to dowód, że nie są oszukiwani, rabin może kontrolować taki zakład. Sprawdza np. czy nie zachodzi obawa zanieczyszczenia linii itp. Śliwowica (przynajmniej ta paschalna) nie jest "biała", wszystko co spożywa się w święto Paschy wymaga super-koszerności. Stąd produkcja koszernej śliwowicy na to święto obwarowana jest bardzo różnymi restrykcjami. Choć śliwka jest w zasadzie pareve to nie wiem czy nawet względem owoców na to konkretne święto - ograniczenia nie sięgają już momentu zbierania.