Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Kowalski

Postawa Kościoła a Powstanie

Recommended Posts

Kościół instytucjonalny wobec konstytucji 3-maja i zaborów...

 

Jak zwykle w takich przypadkach, opisanie zjawiska trwającego ponad sto lat, zachowań bardzo różnych ludzi (kościół instytucjonalny to przecież i biskupi, i różni księża-radykałowie) - jest trudne. Ja  bym to ujął ogólnie tak - myślą przewodnią wyższej hierarchii Kościoła Katolickiego zasadniczo była ostrożność i współpraca z aktualnymi władzami (także zaborczymi). No i pewna niechęć wobec radykalizmu i "nowinek".

Stąd po uchwaleniu konstytucji 3-maja w diecezjach odczytywano listy pasterskie popierające konstytucję, bo tak chciał król. Zdaje się nawet papież w swoim brewe (na prośbę Stanisława Augusta) poparł konstytucję, a święto Świętego Stanisława przeniesiono na 3-maja. Ale jednocześnie sporo zachowawczych biskupów znalazło się  w obozie targowickim.

W powstaniu 1794 wyższe duchowieństwo było raczej bierne. A niektórzy jego przedstawiciele byli wprost oskarżani o zdradę.

Powstanie listopadowe wyższa hierarchia formalnie poparła (z wyjątkiem biskupa Gutkowskiego), choć - z wyjątkiem biskupa Skórkowskiego - pewnie bez większego entuzjazmu. Jednak biskupi-senatorowie chyba poparli detronizację Mikołaja I (inna sprawa, że w ówczesnej atmosferze - trudno, żeby nie poparli).

Powstanie styczniowe  biskupi traktowali raczej sceptycznie (lub z wyraźną niechęcią - Szymański, Marszewski, Łubieński).
W zaborze pruskim to dopiero Bismarck i jego kulturkampf skłonił arcybiskupa Ledóchowskiego do weryfikacji bardzo lojalistycznej postawy.

 

Watykan przeszedł nad rozbiorami Polski do porządku dziennego i generalnie zalecał postawę lojalną.

 

Postawa niższego duchowieństwa była bardzo zróżnicowana. Często było ono aktywne w działalności patriotycznej i społecznej. A czasami i bardzo, nawet skrajnie radykalnie aktywne na tej niwie (np. ks. Kazimierz Aleksander Pułaski, ks. Piotr Ściegienny).

 

Jednocześnie można odnotować, że wyznanie katolickie sprzyjało (w pewnych regionach Polski) per saldo utrzymaniu polskości lokalnej ludności - Kaszuby, Warmia itp.

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
W dniu 15.03.2009 o 11:41 PM, w4w napisał:

Przypadkiem trafiłem na ten temat i przypadkiem dziś przeczytałem(szukając info nt. administracji w galicji), że po drugim rozbiorze w Polsce było 5 biskupów, 2 powieszono za zdradę, 3 zmarł w niejasnych okolicznościach, 4 dostał dożywocie, ale w więzieniu długo nie posiedziałem bo tłum wywlókł go z więzienia i powiesił. Te fakty (...)

 

Tomasz Figlus podaje dla roku 1772, że struktura diecezji na na ziemiach polskich wyglądała następująco: dwie metropolie (Gniezno, Lwów), jedna diecezja egzempcyjna (Frombork), piętnaście diecezji sufraganalnych (Poznań, Wrocław, Chełmża, Włocławek, Płock, Kraków, Przemyśl, Łuck, Kamieniec Podolski, Baków, Chełm, Żytomierz, Wornie, Dyneburg, Wilno).

Czy faktycznie wszystkie te jednostki administracyjne obsługiwane były jedynie przez pięciu biskupów?

/za: tegoż "Zarys geograficzno-historycznej koncepcji rozwoju organizacji przestrzennej kościoła rzymskokatolickiego na ziemiach polskich", w: "Czas i przestrzeń w naukach geograficznych. Wybrane problemy geografii historycznej" red. M. Kulesza, Łódź 2008/

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.