Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Pancerny

Bitwa pod Piławcami

Recommended Posts

Pancerny   

Czy Piławce można nazwać bitwą czy może sromotną ucieczką wojsk koronnych?

Zapraszam do dyskusji.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Może 'bitwa zakończona sromotną ucieczką'? W końcu przez kilka dni walczono o przeprawy na Ikwie, np. gwardia królewska miała w tych walkach stracić 200 ludzi podczas szturmu 21 września. Dopiero potem armia dała nogę i z ok. 30 000 ludzi na początku października udało się zebrać tylko nieco ponad 3000 w Lwowie.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Pancerny   
np. gwardia królewska miała w tych walkach stracić 200 ludzi podczas szturmu 21 września.

Nie jestem pewien, ale przypominam sobie, że 21 września komendę nad wojskiem powierzono księciu Wiśniowieckiemu i przez cały dzień wojsko koronne stało w szyku gotowym do stoczenia bitwy, lecz regimentarze nie kwapili się do uderzenia na Kozaków , zazdroszcząc Jaremie sukcesu, gdyby bitwa zakończyła się zwycięstwem księcia.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tee-eR   

Gdzie mogę znaleźć opis walk gwardii w czasie bitwy pod Piławcami. Czy w tej bitwie nadal dowodził nią Osiński?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Wzmianka o stracie 200 żołnierzy gwardii pochodzi z relacji rotmistrza Zaborowskiego (przechowywana w Bibliotece Czartoryskich). Płk. Osiński miał wyprowadzić z pola bitwy ok. 400 swoich piechurów, uratowało się też ok. 200 piechurów kpt. Gizy. Generalnie regiment gwardii pieszej (gdyż dragonia gwardii pozostała w Warszawie) stracił ok. połowy stanu - informacje za pracą prof. Nagielskiego o gwardii za ostatnich Wazów.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Nie, chodzi mi o większą pracę - Mirosław Nagielski, Liczebność i organizacja gwardii przybocznej i komputowej za ostatniego Wazy (1648-1668), Warszawa 1989

W Studiach... to mniejsze artykuły:

Nagielski Mirosław, Społeczny i narodowy skład gwardii królewskiej za dwóch ostatnich Wazów (1632-1668) [w:] Studia i Materiały do Historii Wojskowości, tom XXX

Nagielski Mirosław, Funkcje oddziałów gwardii królewskiej za panowania w Polsce dwóch ostatnich Wazów[w:] Studia i Materiały do Historii Wojskowości, tom XXXIII

Share this post


Link to post
Share on other sites
widiowy7   
Hieronim Radziejowski, starosta łomżyński - 100

Czyżby ten Hieronim Radziejowski?

Share this post


Link to post
Share on other sites

A mnie nurtuje wydźwięk społeczny i polityczny tejże klęski.

Bodajże po raz pierwszy w Rzplitej poczęły się pojawiać głosy o ukaranie wodza, w tym przypadku regimentarzy.

O ile wojewoda brzeski Andrzej Massalski czy kasztelan sandomierski Stanisław Witowski że sądzić należy jeno regimentarzy (J. Widacki "Kniaź Jarema" Katowice 1988, s. 152-153) to przecież powszechniejsze początkowo były głosy by karać o pomniejszych uczestników jako desorteres castrorum.

/J. Michałowski "Diariusz sejmu elekcyjnego w r. 1648", w; tegoż "Jakuba Michałowskiego wojskiego lubelskiego a później kasztelana bieckiego księga pamiętnicza" Kraków 1864, s. 229/

Podkomorzy różański Walerian Petrykowski (Potrzykowski) zażądał kary dla wszystkich co to zachwali się turpissime et foedissime, powiadając:

"... jeżeli się to na regimentarz pokazało, żeby mieli być o to convicti, że z którego z nich occasio fugae, żeby na gardle byli karani"

/"Diariusz sejmu...", s. 225/

Wobec tak powszechnej negatywnej oceny dziwnym zdaje się być, że delegacja od wojska 22 listopada 1648 r.; w imieniu której perorował Aleksander Niezabitowski; miała śmiałość zwrócić się o wyrównanie poniesionych strat (sam Hieronim Radziejowski wskazywał, że pod Piławcami stracił połowę swych dóbr)i o "ćwierć darowaną".

/"Jakuba Michałowskiego... księga pamiętnicza" s. 252; A. Kersten "Hieronim Radziejowski. Studium władzy i opozycji" Warszawa 1988, s. 163/

Ostatecznie kwestię odpowiedzialności rozmyto z czasem, tak że na sejmie zwyczajnym (listopad 1649 - styczeń 1650 r.) na wypowiedź posła sandomierskiego Dunina Żuchowskiego, który poinformował, że ma instrukcję żądanie zwołania sejmu inkwizycyjnego marszałek izby sprzeciwił się, jako że takie precedensy są niebezpieczne i "lepiej byloby puścić tamte sprawy w niepamięć, a osądzić jedynie konkretne nadużycia"

/Ł. Częścik "Sejm warszawski w 1649-1650 roku" Wrocław 1978, s. 96, W. Czapliński "Dwa sejmy w roku 1652: studium z dziejów rozkładu Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVIII wieku" Wrocław 1955, s. 16/

By na sejmie grudniowym (1650 r.) zaprotestować nawet przeciw użyciu terminu "szlachta ukrainna zwojowana", co anonimowy autor podsumował:

"na siedmioniedzielnym przeszły, po onych trzech strasznych paroksyzmach Rzpltej, nihil efficit jeno ordinarium praesidium tanquam in statu pacato".

/anonim "Ziemianin dworzaninowi", w: "Pisma polityczne za czasów panowania Jana Kazimierza Wazy 1648-1668. Publicystyka-eksorbitancje-projekty-memoriały" red. S. Ochmann-Staniszewska, t. 1, Wrocław 1989 s. 75/

Zatem nie można było ukarać?

Czy też nie chciano?

Share this post


Link to post
Share on other sites
Zatem nie można było ukarać?

Czy też nie chciano?

Winnego trudno było karać-był nim przecież Ossoliński.

Najlepszym komentarzem dla tamtych czasów wydaje się źródło opublikowane w Pamiętnikach o Koniecpolskich na str. 422-427 (do ściągnięcia w sieci).

Co do bezpośredniego odpowiedzialnego Zasławskiego, który spowodował ucieczkę wojska-to również był bogaty i na tyle znaczący że trudno było go karać, zresztą nie on był głównym winowajcą, nie czytałem nigdzie by ubiegał się o buławę, a że nie był odważny ...

Cóż, nie każdemu jest to dane.

Edited by Roman Różyński

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ponieważ nie udało mi się opublikować recenzji pewnej książki gdzie mamy do czynienia z oczernianiem Wiśniowieckiego (redakcje z reguły przyjmują recenzję ksiązek co najwyżej 2-letnich) umieściłem ją na blogu:

http://romanrozynski.blogspot.com/2015/11/recenzja-ksiazki-od-konstantynowa-do_2.html

Jest tam i o bitwie piławieckiej

Miłej lektury

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.