Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
adamhistoryk

Asfaltowanie ulic w Warszawie w okresie międzywojennym

Recommended Posts

Jak przebiegało asfaltowanie ulic w Warszawie przed II wojną światową. Znam ulicę Mazowiecką, co była pierwszą asfaltową i ulicę Asfaltową - nazwaną tak, aby pokazać nowoczesność i przyszłość Stolicy. Nie wiem kiedy tak dokładnie to asfaltowanie wyżej wymienionych ulic nastąpiło. A jak przebiegały prace asfaltowania reszty Warszawy?

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tomasz N   

Przed wojną nawierzchnia asfaltowa to nie było to co obecnie. To było kilkanaście mm czystego asfaltu wylewanego na gorąco na dobrze zagęszczoną podbudowę z tłucznia.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Temat jest o asfaltowaniu ulic Warszawy, nie o pierwszej zaasfaltowanej ulicy.

A jeżeli zaasfaltowano ulice i plac w pobliżu ulicy Mazowieckiej, to jak przebiegały dalsze prace?

Edited by adamhistoryk

Share this post


Link to post
Share on other sites

Pierwsze próby z asfaltem to jeszcze czas zaboru, w 1867 roku pod nadzorem inżyniera Spornego na ulicy Długiej ułożono próbne odcinki jezdni asfaltowej, na które składało się sześć różnych odmian asfaltu. Na przełomie wieków eksperymentowano z układaniem termaku i asfaltu prasowanego.

Co do "pierwszeństwa" Mazowieckiej, to zależy, o jaki asfalt chodzi:

"... już w 1925 r. zjawił się pierwszy zwiastun postępu technicznego - asfalt wałowany na ul. Służewskiej".

/M. Heine "Budowa ulic i placów, mostów i wiaduktów w okresie XX lecia" , "Przegląd Techniczny", T. LXXVII, nr 24-25, 14 grudnia 1938/

Autor podaje, że w 1913 r. w Warszawie było jezdni z asfaltu lanego i makadamu asfaltowego - 6 464 m.kw.

Wspomniana ul. Traugutta została pokryta importowanym asfaltem skalnym, do Polski sprowadzano również tzw. "asfalt amerykański" (w rzeczywistości: meksykański).

Wreszcie po doświadczeniach nad "polskim" produktem, opatentowano "Celasfalt", tym produktem wyłożono początkowo ul. Piotrkowską w łodzi i teren rzeźni przy ul. Szawelskiej (na warszawskiej Pradze).

/za: K. Iwanowska "O nowoczesnej nawierzchni dróg i ulic", "Dziennik Zarządu M. Łodzi", R. IX, nr 22 (398), 31 maja 1927, s. 908/

Co do różnych metod i materiałów Heine zauważa:

"Maziowanie powierzchniowe i wgłębne, jak również zastosowanie emulsji, okazało się przedwczesnym (ze względu na ruch konny). Zaniechano również po kilku latach układania naturalnej mączki asfaltowej (asfalt prasowany), a to ze względu na śliskość, wysoki koszt jednostkowy i potrzebę sprowadzani za zagranicy całej masy, tworzącej nawierzchnię, jakkolwiek jest to jedna z najtrwalszych odmian.

W wyniku kilkunastoletniego doświadczenia najlepszymi okazały się: twardy asfalt lany oraz wałowane: piaskowy, asfalt-beton i wertenite-bithulitic, będący kombinacją dwóch poprzednich.

Prócz tego, na ulicach mniejszym ruchu kołowym, okazały się praktycznymi tańsze mieszanki, zwane komdrobit i polas".

/tamże/

Share this post


Link to post
Share on other sites

O stanie ulic z lat wcześniejszych:

K. Dumała "'Podłoga' warszawskich ulic (do 1914 roku)", w: "Wnętrze warszawskiej ulicy. Materiały Sesji Naukowej", Warszawa 5-6 IV 2001, red. B. Wierzbicka

tegoż, "Infrastruktura techniczna ulic w dziewiętnastowiecznej Warszawie", "Kwartalnik HKM", 1998, nr 3-4.

Z lat późniejszych:

E. Przewirski "Nawierzchnia dróg, ulic i placów", referat na Krajowej konferencji Techniki Komunalnej, Warszawa wrzesień 1951

C. Rozkwitalska "Wyposażenie miast w urządzenia drogowe", Warszawa 1970.

U schyłku lat pięćdziesiątych 20% ulic warszawskich miało nawierzchnię z kostki rzędowej bądź były asfaltowane. Pozostałe były wybite kocimi łbami, wysypane żwirem i miałem, gruntowe. Na niektórych ulicach wciąż istniała kostka drewniana np. Śniadeckich czy Trębacka).

/za: B. Brzostek "Za progiem. Codzienność w przestrzeni publicznej Warszawy lat 1955-1970"/

Wpis przeniesiono z tematu: "Warszawa, a jednak pola", tu wydaje się być stosowniejszym.

secesjonista

Edited by secesjonista

Share this post


Link to post
Share on other sites

Tytułem uzupełnienia o początkach asfaltowania ul. Mazowieckiej z czasów XIX wieku, Mazowiecką pokryła asfaltem tłoczonym zagraniczna firma Reh&Co. (z asfaltu włoskiego San Valentino), a ul. Bracką warszawskie przedsiębiorstwo Braci Rotmil (z asfaltu z Limer).

Wedle "specyfikacji" - San Valentino zawierał 10% bitumu i 80% wapienia, a Limer - 11% bitumu i 70% wapienia.

San Valentino wskutek zmian temperatur pękał i wykruszał się. Uszkodzonych miejsc nie naprawiano, toteż po okresie bezpłatnej odpowiedzialności przedsiębiorcy asfalt ów usunięto.

/za: Z. Sznuk ""Bruk i sposób gospodarowania niemi w Warszawie" dokończenie z nr. 29 i 30 b.r., "Przegląd Techniczny", T. LV, nr 33 i 34, 1917/

Share this post


Link to post
Share on other sites

I takie zestawienie, sporządzone przez inż. Mańkowskiego z Wydziału Technicznego warszawskiego Magistratu, pokazujące stan ulic:

"Na zasadzie dokonanych ostatnio badań i pomiarów istnieje w Warszawie w śródmieściu 93.990 m. b.=811.640 m. kw. ulic zabrukowanych kamieniem

polnym, z których 64.130 m. b.=513.040 m. kw. należy zabrukować asfaltem na posadzie betonowej, a 29.860 m. b. =298.600 m. kw. jako arterje o ciężkim i intensywnym ruchu kołowym należy zabrukować kostką rzędową na betonie. Poza tem istnieje jeszcze 18100 m. m. = 172000 m. kw. bruków drewnianych, które należy zamienić na asfalt (...)

Drugie zadanie niemniej ważne — jest zabrukowanie kostką rzędową na piasku głównych arteryj wyjazdowych z Warszawy, zabrukowanych obecnie kamieniem polnym. Tych ulic jest 28.640 m. b. 286,400 m. kw. (...)

Trzecie zadanie jest — zabrukowanie ulic na przedmieściach: Obecnie istnieje 426 ulic niezabrukowanych, ogólnej długości 190130 m. b. o powierzchni

jezdni 190130 X 7 = 1.330.910 m. kw.".

/"Sprawa zabrukowania ulic w Warszawie", "Przegląd Budowlany", R. 1, z. 7, 31 sierpnia 1929, s. 256/

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bardzo zaniedbana pod względem asfaltowania ulic w latach 30. wydaje się być dzielnica południowa Warszawy. Taki wniosek wysnułem po lekturze "Rozwój Południowych dzielnic Warszawy (1934-1938)".

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.