Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
jkln

Proca

Recommended Posts

Furiusz   
Problem w tym, że proce (z racji swej nietrwałości) rzadko zachowały się w materiałach archeologicznych.

Powiedziałbym, że wręcz ekstremalnie rzadko. Trochę jednak jest

H. Wiklak, Wczesnośredniowieczna proca z Gdańska, „Wiadomości Archeologiczne”, t.24 z.2 (1957), s. 267–268. Opisująca znalezisko datowane na ok XII wiek.

K. Nadolska, Czy proca znaleziona w Gdańsku jest zabawką?, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica", t. 22 (1998), s. 117–119. - uznaje ją autorka za broń myśliwską co najwyżej.

Jest jeszcze jeden obiekt ze Szczecina - A. B. Kowalska, Wczesnośredniowieczne proce ze Szczecina – groźna broń,

skuteczne narzędzie czy dziecięca zabawka?, "Materiały Zachodniopomorskie, Nowa Seria" t. 4/5 z.1 (2007/2008), s.151-166 - też autorka uznaje ją za broń myśliwska w ekstremalnych sytuacjach mogącą służyć do samoobrony. To 4 przedmioty datowane od XI do XII wieku. Chodzi o zabytki z Rynku Warzywnego a z tego co pamiętam badania archeozoologiczne to jest tam całe mnóstwo kości zwierząt dzikich - co moim zdaniem wspiera sugestię o myśliwskim charakterze tej broni.

J. Wrzesiński, Theutonici fundas cum lapidibus rotabant – proca broń zapoznana, „Studia Lednickie”, t.6 (2000), s. 125–137.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Furiusz   

Jak nadmienił Secesjonista argumenty za posługiwaniem się proca w boju przez Słowian są nader kruche. W zasadzie żadne - Nadolski nadmienia, ze dowodem na to ma być posługiwanie się nią jeszcze do niedawna. Dość słaby argument, raczej na zasadzie nie wiemy nic ale nie możemy wykluczyć, że nie.

Wspomniany przeze mnie J. Wrzesiński, Theutonici fundas cum lapidibus rotabant – proca broń zapoznana, „Studia Lednickie”, t.6 (2000), s. 125–137 ma też taką sobie argumentacje - na s.128 mówi o tym, że słowo proca w językach słowiańskich wywodzi się od pnia per-; por-; oznaczającego lot. No ok tylko nijak to nie dowodzi, ze broń ta wykorzystywana była w średniowieczu. Podaje, ze podczas morskich walk pomorsko-duńskich też wykorzystywano procę (ale nie podaje która strona to czyniła) ale za: A. Wirski, Elementy strategii i taktyki wojennej wczesnośredniowiecznych Pomorzan, "Studia Bałtycki. Historia" t.3 1998, s.101-117 może uda mi się to sprawdzić w poniedziałek.

Dalsza argumentacja to tkanina z Bayeux - gdzie jednak chodzi o scenę polowania a nie walki oraz średniowieczne przedstawienia Dawida - no ale ten jest procarzem więc co w tym dziwnego? Nijak też nie dowodzi to tego by była to broń bojowa w średniowieczu.

Powołuje się też na kulki kamienne odnajdywane w średniowiecznych grobach które interpretuje jako pociski do proc. Chodzi np o cmentarz w Dziekanowicach stan. 22 - tylko, ze tu owe kamienne kulki są i w grobach kobiecych np grób 67/94 - co sam zresztą podaje. Znów - dalecy jesteśmy od pewności czy rzeczywiście chodziło o pociski do procy (choć to sensowne) i tym bardziej nie implikuje to jej bojowego użycia.

Kolejnym argumentem jest to, że kronikarze raczej nie umieszczali opisów użycia procarzy, bo co to i za broń by była, taka niegodna rycerza etc. Tylko, że to nie prawda - proca pojawia się bowiem w opisach armii dobrze uzbrojonych tak jak już wspomniana kronika Adalberta ale i być może i u Galla gdy pisze tytułowe Theutonici fundas cum lapidibus rotabant w Gall Anonim, Kronika Polska, 3.8 co się tłumaczy (...) Niemcy obracali proce z kamieniami (...) - skoro tak i skoro można umieścić takie zwroty w kronice to czemu tylko tu? Świadczy to raczej przeciw powszechnemu użyciu tej broni na polu walki.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.