Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
secesjonista

Neturej Karta - ortodoksi wobec państwa Izrael

Recommended Posts

Jerozolimska gmina Edah Haredis na krótko tylko podjęła współpracę z Agudat Israel, szybko ją zerwano z racji zbytniego zainteresowania przez członków Agudat - nowoczesnością i działaniami politycznymi. Głównym głosem ortodoksji stał się rabin Chaim Eleazer Szapira z Munkaczu, rozpoczął on kampanię przeciw Agudat, których oskarżał o współpracę z syjonistami, pomimo znanego faktu, że organizacja ta powstała właśnie w kontrze do ruchu syjonistycznego.

Radykalni haredzi, na zjeździe w Czechosłowacji, podjęli decyzję o zerwaniu kontaktów z Agudat, a jednym z pierwszych, którzy się pod tą decyzją podpisali był rabin Joel Mosze Teitelbaum, późniejszy przwódca chasydów z Satu Mare w Rumunii.

Szeregi Agudat opuszczają Aharon Katzenellnbogen i Amram Blau, w 1938 r. opuszczają również Edah Haredis w proteście przeciw podatkowi (miał on iść na pokrycie kosztów obrony przed arabskimi atakami). W uzasadnieniu swej decyzji przytoczyli talmudyczną przypowieść (z III w.) o organizacji straży obrony miejskich gmin żydowskich:

"Nie jesteście strażnikami grodzkimi, lecz niszczycielami. Uczeni studiujący Torę są prawdziwymi strażnikami grodu".

Obaj zakładają grupę nazwaną Neturej Karta czyli - Strażnicy Grodu.

O ile Agudat zaangażował się aktywnie w tzw.: dialog i negocjacje (shtadlanut), to Neturej, czy nowojorska gmina Szatmar Haasidim stały na stanowisku, że utworzenie państwa Izrael jest dziełem Szatana i gwałtem zadanym Ziemi Izraela.

Jak środowiska ortodoksyjne, które zaakceptowały zaistnienie państwa Izrael uzasadniały swą decyzję?

Do jakich wątków teologicznych odwoływali się radykalni heredzi?

Share this post


Link to post
Share on other sites
poldas   

Tu chodzi o Chasydów.

Oni się sami zaplątali w swej ideologii i przypominają mi Amiszów.

Zresztą te ruchy, czy też orientacje religijne powstawały równolegle w XVIII wieku.

Prekursorem obecnie pojmowanego chasydyzmu był Izrael Ben Elizer, zwany Baal Szem Tow i mieszkający w RON-ie.

Ta ideologia bazuje na Kabale.

Niegdyś próbowałem przeczytać ze zrozumieniem jej fragmenty.

Wybaczcie, ale ja już wolę "Mein Kampf". Ten ostatni bełkot jest jeszcze dla mnie strawny, a Kabała już nie.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Cóż, ja się na Kabale zupełnie nie wyznaję, atoli daleki byłbym od nazwania tego typu praktyki mistyczne bełkotem. Praktykowanie przykazań Tory i rytuałów stworzonych w Safed mających pomóc w tikkun Szechiny Bogu czy Ziemi Obiecanej Żydom, nie jest bardziej "bełkotliwym" od koncepcji trzech hypostaz będących jednym bytem.

Rzecz nie o korzeniach chasydyzmu zatem krótko celem objaśnienia, na miarę mej skromnej wiedzy Kabała (jak i powiązana z nią numerologia) jest obecna również w tradycyjnej myśli rabinackiej. Chasydyzm nie opiera się na Kabale, a jak każdy nurt judaizmu na Torze. W odróżnieniu od tradycyjnego nurtu jego członkostwie po prostu częściej sięgają do tradycji kabalistycznej, a i Torę czytają w inny sposób i w innym celu. Kiedy Beszt, wedle jego własnych słów, odebrał nauki od Achiasza z Szilo i stał się wcieleniem ducha Eliasza począł propagować nowe podejście do Tory. W której nie poszukuje się już wiedzy czy praktycznej odpowiedzi na pytania, a jej czytanie ma przynieść przeżycia duchowe. Tora, Kabała, jakakolwiek praktyka duchowa czy medytacyjna miały dać dewekut - poczucie bliskości duszy z Bogiem. Stad tak częste sięganie po Kabałę, która przecież była mistyczną odpowiedzią na nową sytuację Żydów w świecie (myślę tu o tradycji luriańskiej). Kabała w swej istocie jest jak najbardziej przekładalna na "język" współczesnej psychologii, teologii czy socjologii. Dajmy na to drugi świat (talul - damt - hat - jetzirah*) gdzie mieszczą się zaświaty piekielne i rajskie, to nic innego jak funkcja poznawcza, znana kiedyś jako imaginatio vera (bądź activa), czyli wyobraźnia w stanach zmienionej świadomości. To, że akurat w Kabale mamy do czynienia z posługiwaniem się innym językiem (aparatem pojęciowym) niźli tym do którego my jesteśmy przyzwyczajeni, nie czyni z niej jeszcze - bełkotem.

Wracając do meritum tematu, to nie wiem czy chasydzi w swym oporze względem państwa Izrael odwoływali się akurat do Kabały. Jeśli poldas zna takie przykłady z chęcią je poznam.

Natomiast by nieco zamącić ów obraz wypada wspomnieć, że akurat wielu kabalistów jak najbardziej pogodziło się z nowym państwem lub myślą o jego powstaniu. Bodajże pierwszym był Aharon David Gordon, jak najbardziej kabalista, który w spółdzielni w Degania przeżył "doświadczenie Szechiny", który wskazywał na związek kryjący się w awoda (praca, służba); stwierdzał, że praca żydowskich pionierów w Palestynie dawała im możność pogrążenia się w nieznanej duchowości przypominał, że terminem: awoda określano kiedyś liturgię w Świątyni.

Rabin Abraham Icchak Kook jak najbardziej wsparł syjonistów (choć był przerażony ich odcinaniem się od religii) w zamiarze stworzenia nowego państwa. Co wiećej jego wyznawcy i uczniowie wsparli ruchy osadnicze na terenach arabskich. Po tym jak młodzież z jesziwy w Kfar Haro'eh stworzyła ruch gahelet (gorejące węgle) i zapoznała się z naukami Cwi Jehudy (czyli Kooka Młodszego) powstał ruch jak najbardziej łączący ortodoksję, kabałę z syjonistycznymi celami. Gahelet po tym jak "ziściło się proroctwo" Kooka Młodszego po kazaniu w jesziwie Merkaz Haraw (czyli w Dzień Niepodległości w 1967r.), poszli dalej i mamy okupację Jaskini Patriarchów i utworzenie Kiriat Arba przez Mosze Lewingera.

Tym wszystkim działaniom jak najbardziej towarzyszyło uzasadnienie teologiczne, włącznie z odwołaniem się do wizji Odkupienia przedstawionej jeszcze przez Majmonidesa. Sankcjonowali nie tylko samo zaistnienie państwa Izrael, ale i wskazywali na jego świętość.

To był zupełnie inny głos niźli ogólna opinia środowisk rabinackich prezentowana w chwili powstawania Izraela. Myślę tu o tych, którzy sankcjonowali powstanie państwa ale wychodzili z innych przesłanek i dochodzili do innych konkluzji.

Jak zatem widać takie a nie inne podejście do faktu istnienia państwa Izrael w Palestynie nie rozkładało się na środowisko odwołujące się do Kabały i tych co się nią nie posługiwali.

* - jestem poza zasięgiem domowej biblioteczki zatem piszę to wyrażenie ze swej ułomnej pamięci.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.