Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Furiusz

Żydzi w Iranie za Achemenidów i Partów

Recommended Posts

Furiusz   

Przeczytałem bardzo fajny tekst M. Shenkar, Yosef bar El'asa Artaka and elusive Jewish Diaspora of pre-Islamic Iran and Central Asia [w:] Journal of Jewish Studies t.65, z1 2014, p. 52-76

Autor zajmuje się tutaj dowodami na obecność, w omawianym czasie w Iranie i Azji Centralnej, Żydów. Dla państwa Sasanidzkiego jest znacznie prościej i więcej danych natomiast mnie zaciekawiły trzy argumenty które można odnieść do czasów nieco starszych. Pierwszym jest tytułowy Józef syn El'asa o przydomku Artaka. Na Wzgórzu Oliwnym odkryto w jednej z grot ossuarium inskrybowane jego imieniem. Ciekawy jest tu przydomek gdyż jak uważa autor tekstu wywodzić go należy do miejsca. Miejsca zwane 'rtwk ( od czego mielibyśmy Artaka) znane są z dokumentów pisanych z Baktrii i okolic Starej Nisy. Mielibyśmy więc przykład Żyda który powrócił do Ziemi Świętej ale któremu pozostał już w nowym miejscu przydomek określający jego pochodzenie geograficzne.

Drugi przykład to odkryte w Bayam Ali (nieopodal Merv) w Turkmenistanie, w naosie inne ossuarium żydowskie z imieniem Józef syn Y'akov. Trzeba jednak pamiętać, że naos ten mieścił ponad 1000 pochówków i najprawdopodobniej służył także reszcie lokalnej wspólnoty.

W samej zaś Merv odkryto też ostrakon który głosił, ze naczynie to należało do Pakura syna Josy - choć sam Josa może być tez i chrześcijaninem.

Równie ciekawym zabytkiem, choć znacznie młodszym jest odkryta w północnym Pakistanie, nad Indusem, przez misje Niemiecko-Pakistańską inskrypcja zapisana po hebrajsku i datowana typem pisma na IX wiek AD.

Oczywiście zapraszam do dyskusji i dzielenia się wiedzą.

PS. temat chciałem niejako zadedykować Lancasterowi o którym wiem, że jest zainteresowany tego typu tematyką

Share this post


Link to post
Share on other sites
Furiusz   

Trochę w tym temacie poszukałem. B. Proc1 pisze o wpływach religii perskiej na księgę Tobiasza. Pośrednio poświadcza to obecność wspólnot żydowskich w środowisku perskim.

No ale jest jeszcze coś otóż w księdze Machabejskiej 22, jest mowa o człowieku który w świątynie jerozolimskiej trzyma sporo pieniędzy - część zaś jest własnością Hirkana, syna Tobiasza, męża zajmującego bardzo wysokie stanowisko. Imię to wywodzi się od nazwy geograficznej Hyrkanii położonej na południe i południowy-wschód ale na wybrzeżach M. Kaspijskiego. Znam jeszcze jednego żyda któremu było tak na imię, znacznie co prawda późniejszego Eliezera ben Hyrkanosa.

Ot jeszcze takie nawiązanie do tego arcyciekawego tematu.

1 B. Proc, Wpływy perskie w księdze Tobiasza [w:] Scripta Biblica et Orientalia t.3 2011, p. 183-190, tekst dostępny w internecie a całkiem ciekawy

2 3.11

Share this post


Link to post
Share on other sites
Furiusz   

P. Pourshariati, New Vistas on the History of Iranian Jewry in Late Antiquity: Patterns of Jewish Settlement in Iran [w:] The Jews of Iran: The History, Religion and Culture of a Community in the Islamic World, pod red. H.M. Sarshar, Londyn 2014, s.1-35 dostępne na googlebooks i academia.edu, dla zainteresowanych ta tematyką.

Share this post


Link to post
Share on other sites
PS. temat chciałem niejako zadedykować Lancasterowi o którym wiem, że jest zainteresowany tego typu tematyką

Wielkie dzięki Furiuszu :)

Temat niezwykle fascynujący , jak sama diaspora Hebrajczyków w głąb Imperium Perskiego, a nawet dalej starożytne gminy żydowskie są znajdowane dużo dalej, niż zasięg państwa Sasanidzkiego .

Afganistan, czy tez Indie ( zasadniczo tereny półwyspu, bo tez trudno nie zauważyć , iż "Indie " w antyku nie były jednością ) jest tu przykładem podstawowym, a niepodważalnym .

Trudno jednocześnie opowiedzieć się jednoznacznie za teoriami , o żydowskiej diasporze jako wiekszosci gmin w głębi Azji, czy tez o raczej prozelitach jako podstawowym budulcu tych zgromadzeń , co daje pole do daleko idących "teorii"jak ta o micie zaginionych plemion Izraela w Afganistanie .....

Sorrki ze jedynie tyle , ale z przyczyn oczywistych dalej pisać tu nie mogę , o ile temat jest na Twoim blogu , tam rozwinę swoją wypowiedz .

pzd

Jacek

Share this post


Link to post
Share on other sites
Furiusz   

Niestety zbyt mała wiedza w tym temacie sprawiła, że nie pokusiłem się o stworzenie tematu na blogu. Może w przyszłości, a może u Ciebie na blogu?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.