Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Furiusz

Monety w pochówkach pruskich

Recommended Posts

Furiusz   

Podczas badan cmentarzyska w Równinie Dolnej w grobach znajdowano spore ilości monet. Są one datowane głownie na XIII i XIV wiek i są to m.in. brakteaty krzyżackie, kwartniki takież, Grosze z Flandrii i monety Filipa IV. a. Gupieniec stwierdził w swoim artykule1, że były one do grobu wkładane z trzech powodów - w celach obrzędowych lub magicznych i/lub jako ozdoby i/lub były celowo ukryte w ubraniu zmarłego jeszcze za jego życia. Znamy więcej tego typu przykładów z ziem pruskich (bądź innych), wiemy coś więcej na temat możliwych powodów takiego działania?

1 Gupieniec A., Monety znalezione na cmentarzysku średniowiecznym w miejscowości Równina Dolna, pow. Kętrzyn [w:] Rocznik olsztyński 1958

Share this post


Link to post
Share on other sites
Amica   

Żeby określić motywy takiego działania najpierw należałoby stwierdzić m.in. co to były za monety, jak były eksponowanie względem ciała zmarłego, jaki to był rodzaj nekropolii z której pochodzą znaleziska; przede wszystkim zaś czas pochówku czyli cały kontekst. Jednak znaleziska same w sobie nie są w stanie nam powiedzieć dlaczego tak czyniono. W tym celu służy nam słowo pisane , o ile takowe dotrwało do czasów współczesnych. W pozostałych przypadkach pozostają domysły. Obrzęd wkładania monet do grobów jest dośc stary, wiąże się z praktykowanym od końca X wieku obrzędem „obola zmarłych” in. „obola Charona”. Jednak praktyki te trwały jeszcze długo w głąb późnego średniowiecza, po czasy nowożytne a znane są też przypadki z XIX i XX wieku. Dla wczesnego średniowiecza uznano iż wszystkie znajdowane w grobach monety pełniły funkcję obola, w późniejszym okresie – gdy wzrasta rola pieniądza i następuje rozwój systemów pieniężnych, wzrasta również

prawdopodobieństwo przypadkowego dostania się do grobu monet. Po okresie nasilenia zwyczaj wkładania monety do grobu przeważnie zanika w XVII w. (być może ma to związek z kryzysem wynikłym po Potopie Szwedzkim). Monety stanowiące wyposażenie grobowe znajdowane są zazwyczaj pojedynczo. W. Kopaliński podaje, że wkładany w usta lub w rękę zmarłego obol tj. grosz, w istocie nie był opłatą za przewóz, ale była to namiastka części należnej zmarłemu przy podziale majątku, którego prawnie nie można było odziedziczyć, gdyż zmarły uważany był za nieśmiertelnego. Znane są przypadki wyposażania zmarłych w monety zawijane w szmatki (będące namiastką sakiewki) – przypadki takie znamy z pogranicza polsko-ruskiego, Rzeszowszczyzny.

W innych przypadkach wkładanie monety do ust zmarłego mogło się wiązać z wiarą iż jego dusza mogła przypadkiem wrócić do ciała i straszyć żywych w postaci zombi. Zabieg więc ten miał temu zapobiec. Monety wkładane do trumien mogły też być swoistą ofiarą zmarłego dla boga, ofiarą żywych dla zmarłych, bądź też prezentem dla zmarłego w celu wykorzystania ich w zaświatach Mogła to być też ofiara przebłagalna, cena za za jaką zmarły miał wykupić łaski dla tych co zostali na ziemi. Często mówi się że monety mogły służyć jako "żetony pamięci" Monety wkładano do grobów niezależnie od wieku, płci statusu zmarłego. Nawet niektórzy święci zostali pochowani z monetami. Interpretacja takiego zwyczaju zależy też od tego czy owe monety zostały wybite przed czy po śmierci zmarłego. W drugim przypadku świadczy to o tym iż po pochówku grób był np. badany ekshumowany itp. na pamiątkę takiej ingerencji często wkładano monety.

Ciekawe jest niezmiernie to że w chrześcijaństwie ten zwyczaj o korzeniach pogańskich tak długo się utrzymywał. Kościół próbował , właściwie z powodzeniem , zastąpić go wiatykiem - przedśmiertna komunia- pokarm na drogę w zaświaty który miał mieć też moce ochronne przed złymi duchami.

http://archeokonserwacja.wordpress.com/2013/01/30/znaleziska-monet/

http://www.kunstpedia.com/PDFArticles/Saints%20and%20Sinners%20Coins%20in%20Medieval%20Italian%20Graves.pdf

http://academia.edu/960270/Znaleziska_monet_na_cmentarzysku_Coin_finds_on_burial_ground

Share this post


Link to post
Share on other sites
Furiusz   

Tak ciekawostka - w środowisku bałtyjskim to bardzo stary zwyczaj. Pojawia się on bowiem już w fazie C1b w kulturze bogaczewskiej. Co ciekawe sąsiednie społeczności wielbarskie i przeworskie zwyczaju wkładania monet rzymskich do grobów w zasadzie nie znały. Ludność zaś kultury bogaczewskiej i owszem. Jak podejrzewa się przywędrował on tutaj z terenów Sambii gdzie poświadczony jest jeszcze wcześniej /za: W. Nowakowski, Od Galindai do Galinditae. Z badań nad pradziejami bałtyjskiego ludu z Pojezierza mazurskiego, "Barbaricum" t.4 (1995) s.19-20/

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.