Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
arnold

Stosunki etniczne na Śląsku w połowie XVIII wieku

Recommended Posts

arnold   

Nie wiem czy to właściwy dział ale byc może kogoś zainteresuje jak wyglądały stosunki etniczne na Śląsku w połowie XVII wieku. Wyraźnie widać, że spora część również Dolnego Śląska była jeszcze wówczas polskojęzyczna.

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/84867481f7fb0ac6.html

Share this post


Link to post
Share on other sites

Szybciutko zerknąłem do "Chronologii dziejów Dolnego Śląska" (aut. R. M. Łuczyński, Wrocław 2006) i kilka pierwszych z brzegu dat:

1710 - "w kościele klasztornym w Trzebnicy wygłaszano kazania także w języku polskim". (s. 430)

1768 - w Brzegu wydano polskojęzyczną biblię. (s. 437)

1825 - po wystąpieniu chłopów z Ratowic przywrócono tam nabożeństwa w języku polskim. (s. 441)

1843 - "w kościele św. Krzysztofa we Wrocławiu zaprzestano wygłaszania polskich nabożeństw (wprowadzonych w 1. poł. XVI w.)". (s. 443)

1847 - według oficjalnej informacji kościelnej, w regionie Sycowa panuje wyłącznie język polski. (s. 444)

1914 - zaprzestano polskich kazań w kaplicy św. Jadwigi w kościele klasztornym w Trzebnicy. (s. 452)

Share this post


Link to post
Share on other sites
ak_2107   
1847 - według oficjalnej informacji kościelnej, w regionie Sycowa panuje wyłącznie język polski.

Sycow i polozony dalej na pd. zachod Rychtal sa o tyle ciekawe, ze ten (jedyny) kawalek Dolnego Slaska

zostal Polsce - bez plebiscytu - przyznany po I WS.

Jezyk polski utrzymal sie tam do I WS .Wiaze sie to z posiadlosciami rodziny Biron w tym regionie i sporym udzialem ludnosci katolickiej.

Edited by ak_2107

Share this post


Link to post
Share on other sites

BTW - Wańkowicz opisywał w "Na tropach Smętka" losy J. Lanca, który "nawracał na polskość" ludność Szklarki Śląskiej (po przejęciu tego fragmentu Dolnego Śląska przez Polskę). Tam z sukcesem.

Z tym, że samego Sycowa do Polski nie przyłączono.

Share this post


Link to post
Share on other sites
arnold   

Panowie ale błąd z mojej strony ;)

Mapa przedstawia oczywiście stosunki etniczne na Śląsku w połowqie XVII wieku a nie XVIII wieku jak napisałem w tytule wątku.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Interesujące są te wyspy czeskie poza rejonem Hulczyna (zapewne emigranci religijni, ale jeszcze z czasów po wojnie trzydziestoletniej?).

Share this post


Link to post
Share on other sites
arnold   

Podaję źródła z których pochodzą te mapy.

Pierwsza mapa ukazująca stosunki etniczne na Śląsku w połowie XVII wieku pochodzi z "Historii Śląska" pod redakcją Karola Maleczyńskiego, Wrocław 1966 Nie jestem pewien w 100% ale najprawdopodobniej z tomu II części I

Druga mapa ukazująca stosunki etniczne na przełomie XVIII i XIX wieku znajduje sie w "Atlasie historycznym Polski. Śląsk w końcu XVIII wieku, Wrocław 1976" pod redakcją Juliana Janczaka i Tadeusza Ładogórskiego

Share this post


Link to post
Share on other sites
harry   

Na mapie przełom XVIII/XIX wiek zginęła polskojęzyczna enklawa na zachód od Wrocławia (Lutynia - Gałów), a to ciekawe, bo brytyjski podróżnik Robert Semple w 1813 roku przy okazji Lutyni pisze, że "miejscowa ludność mówi słowiańskim dialektem, przez co doskonale dogaduje się z Kozakami, a ci nie robią im żadnej krzywdy". Cytuje z pamięci, więc może coś pokręciłem, ale sens z pewnością był taki.

Share this post


Link to post
Share on other sites
arnold   
Interesujące są te wyspy czeskie poza rejonem Hulczyna (zapewne emigranci religijni, ale jeszcze z czasów po wojnie trzydziestoletniej?).

Tak to czescy protenstanci, uchodźcy religijni. W późniejszym okresie w okolicach Strzelec Opolskich powstała jeszcze jedna czeska kolonia Piotrówka (Petersgraetz).

Share this post


Link to post
Share on other sites
arnold   
Na mapie przełom XVIII/XIX wiek zginęła polskojęzyczna enklawa na zachód od Wrocławia (Lutynia - Gałów), a to ciekawe, bo brytyjski podróżnik Robert Semple w 1813 roku przy okazji Lutyni pisze, że "miejscowa ludność mówi słowiańskim dialektem, przez co doskonale dogaduje się z Kozakami, a ci nie robią im żadnej krzywdy". Cytuje z pamięci, więc może coś pokręciłem, ale sens z pewnością był taki.

Janczak i Ładogórski opierali sie przede wszystkim na źródłach niemieckich takich jak choćby wizytacje kościelne w parafiach katolickich i ewangelickich w trakcie których pastorzy czy proboszczowie podawali w jakim języku mówi miejscowa ludnośc, w jakim języku sa kazania itp. wiadomości. Problem w tym, że niektórzy proboszczowie wypełniali swoje ankiety bardziej a inni mniej starannie a niektórze nawet kompletnie zmyślali co Janczak i Ładogórski pottafili wykazać. Zresztą to nie jedyne źródło z którego korzystali. Wspomniane raporty z wizytacji kościelnych weryfikowali oni innymi dokumentami np. wspomnieniami Samuela Bandtkego. Być może nie dotarli do pamiętników Roberta Semple? Nie wiem trudno mi powiedzieć.

Share this post


Link to post
Share on other sites
arnold   

Skoro wspomnieliście o Sycowie to warto przeczytać wspomnienia Jana Lissowskiego z przedwojennej wycieczki po byłych powiatch sycowskim i namysłowskim.

http://www.kocinski.pl/news.php?modul=historia&id=102

I jeszcze pewna ciekawostka. Otóż najstarszy Polak żyjący w Wielkiej Brytanii pan Franciszek Nitzke urodził się w Bralinie obecnie powiat kępiński, województwo Wielkopolskie. Kiedy pan Nitzke sie urodzil była to jednak Provinz Niederschlesien, Regierungsbezirk Breslau, Kreis Gross Wartenberg

http://www.mojawyspa.co.uk/artykuly/15880/...wszystkim-praca

Edited by arnold

Share this post


Link to post
Share on other sites
ak_2107   

Sam Sycow - Wartenberg zostal przy Niemczech, do Polski przylaczono czesc powiatu sycowskiego

(382 km2).

Sycow - Wartenberg zostal w 1610 r. przemianowany na "Polnisch Wartenberg" ( w odroznieniu od

"Deutsch Wartenberg" - Otyn k. Zielonej Gory. ) W 1888 roku nazwe miasta ponownie zmieniono

na "Groß Wartenberg"

Share this post


Link to post
Share on other sites

Znacie może jakieś relacje, jak tam (na "Sycowszczyźnie") wyglądały sprawy w okresie II RP? To znaczy - czy powtórzyło się to, co w rejonie Działdowa z Mazurami, czy raczej mieszkańcy zintegrowali się jakoś z resztą Polaków?

Sądząc po relacji Wańkowicza o Lancu i Szklarce Śląskiej, oraz po tym, że podobnież nadal tam występują relikty gwary dolnośląskiej - po początkowych trudnościach powinno być tam dużo lepiej niż w na polskim kawałku Mazur.

No i ten pan, wskazany przez Arnolda, który obchodzi 101. urodziny i służył w wojsku polskim. Jego życiorys też by wskazywał, że tym razem udało nam się nie zrazić do polskości lokalnych mieszkańców.

Share this post


Link to post
Share on other sites
ak_2107   
Nie wiem czy to właściwy dział ale byc może kogoś zainteresuje jak wyglądały stosunki etniczne na Śląsku w połowie XVII wieku. Wyraźnie widać, że spora część również Dolnego Śląska była jeszcze wówczas polskojęzyczna.

Kluczem sa tu raczej wydarzenia z okresu wczesnego sredniowiecza, kiedy mialo miejsce

zasiedlenie tych ziem. Dolny Slask stanowi swego rodzaju "dziure" miedzy osadnictewm czeskim, serbsko - luzyckim i polskim. Jakie procesy i przyczyny na ten stan rzeczy wplynely - ???.

Nie udalo mi sie na ten temat niczego konkretnego znalezc.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.