Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Tofik

Gall Anonim

Recommended Posts

Tofik   

Do dziś istnieją spory na temat pochodzenia owego kronikarza. Umownie nazywa się go Gallem Anonimem, jednak niektórzy mają wątpliwości co do prawdziwości takiego nazewnictwa. Nie był Polakiem, a przynajmniej za Polaka się nie uważa (z drugiej strony czy można mówić wtedy o jakichś narodowościach? Tutaj chodzi raczej o miejsce pochodzenia): Pragnę przede wszystkim, byście to wiedzieli, bracia najmilsi, iż nie dlatego podjąłem się tak wielkiego dzieła, aby w ten sposób puszyć się swoją skromną osobą albo by chlubić się ojczyzną mą lub rodzicami, kiedy jestem wśród was obcym pielgrzymem. O tym jakiego "zawodu" był Gall Anonim pisze Marian Plezia: Miejsce złożenia ślubów ("locus professionis") jest terminem technicznym w zakonie benedyktynów, gdzie oznacza klasztor, w którym zakonnik po złożeniu ślubów znajduje nowy dom rodzinny i do którego po czasowej nieobecności powinien zawsze powrócić. Ze słów tych można więc bez obawy pomyłki wysnuć wniosek, że kronikarz był cudzoziemcem oraz zakonnikiem benedyktyńskim, którego macierzysty klasztor leżał poza granicami Polski. Pewne jest to, że nie był:

- Czechem (pisze o zdradzieckim pochwyceniu Mieszka II przez Czechów, nazywa ten naród najzawziętszymi nieprzyjaciółmi Polaków),

- Niemcem (niechęć do Niemców, np. pisanie o wiarołomstwie cesarza pod Głogowem),

- Rusinem (pisał po łacinie, gdyby pochodził ze wschodu nie pisałby w tym języku),

- Litwinem,

- Prusem,

- Słowianinem z Połabia

- Pomorzaninem.

Cztery ostatnie opcje wyklucza to, że nie dotarło na te ziemie jeszcze chrześcijaństwo i raczej na próżno byłoby tam szukać zakonnika i pielgrzyma. Możliwe, że pochodził z Węgier. Można to wywnioskować na podstawie tego, że znał Trację, Epir, Dalmację, Chorwację, Istrię (także Wenecję i Akwileję), Karyntię i Bawaria - niektóre te ziemie tylko z imienia. Wspomina Starą Budę, a także - co ważne - klasztor benedyktyński pod wezwaniem św. Idziego w Somogyvar, a także miejsce spoczynku króla węgierskiego, św. Stefana (Szekesfehervar). Bolesław III jest nazywany przez Anonima "księciem północy" kilkakrotnie (m.in. Na to [na list cesarza Henryka V dot. pokoju w zamian za okup] książę północny), świadczyłoby więc to o tym, że kronikarz pochodził z Węgier. Co ciekawe największą wiedzę jeśli chodzi o historię (z wyjątkiem Polski rzecz jasna) ma o Węgrzech. Nie uważa też Węgrów za naród zdradziecki czy zły, św. Władysław cieszy się nawet jego wielką przychylnością (że tak to nazwę). Przeciwko tej hipotezie przemawia to, że kultura łacińska nie zakorzeniła się na Węgrzech. Całkiem możliwe, że był mnichem francuskim osiadłym na Węgrzech (a stamtąd pojechał do Polski). Pojawiły się hipotezy o włoskim pochodzeniu Galla, jednak Plezia pisze o tym: Prozę rytmiczną tego typu jak używana przezeń krytykowali (co prawda znacznie później, bo na początku XIII wieku) włoscy teoretycy stylistyki jako manierę francuską. Zapraszam do dyskusji.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ostatnio wszyscy mówią że z Włoch (Wenecji). A jak było na prawdę... nie wiem czy ma to większe znaczenie ;) Ok, mogłoby to świadczyć o większych wpływach włoskich na dworze Piastów, ale nie musiałoby :D

Pewne jest to, że nie był:

- Czechem (pisze o zdradzieckim pochwyceniu Mieszka II przez Czechów, nazywa ten naród najzawziętszymi nieprzyjaciółmi Polaków),

- Niemcem (niechęć do Niemców, np. pisanie o wiarołomstwie cesarza pod Głogowem),

- Rusinem (pisał po łacinie, gdyby pochodził ze wschodu nie pisałby w tym języku),

- Litwinem,

- Prusem,

- Słowianinem z Połabia

- Pomorzaninem.

Na pewno nie był tez muzułmaninem ani Indianinem :D

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   
Na pewno nie był tez muzułmaninem ani Indianinem :D

No i nie był Chińczykiem etc.

Ostatnio wszyscy mówią że z Włoch (Wenecji). A jak było na prawdę... nie wiem czy ma to większe znaczenie :D

Znaczenie? Wielkiego nie ma, ale tak samo można powiedzieć o różnych stronach danych postaci. Niemniej warto podyskutować.

Za tym, że był z Wenecji mogłoby przemawiać, że nazywał Krzywoustego "księciem północy", bo przecież Wenecja znajdowała się bardziej na południe od Polski, ale to był południowy zachód, a nie "czyste południe" ;)

BTW ci wszyscy to kto?

Share this post


Link to post
Share on other sites
Pancerny   

A może nazwa kraju skąd pochodzi zawarta jest w jego imieniu?

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   
A może nazwa kraju skąd pochodzi zawarta jest w jego imieniu?

Jako pierwszy tego określenia użył Marcin Kromer i to było w XVI wieku. Jest to dość umowne, gdyż są hipotezy o innym pochodzeniu kronikarza. Niemniej hipoteza francusko - węgierska wydaje się bardzo prawdopodobna.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Pancerny   

Może celowo nie podał swojego pochodzenia,by kronika była bardziej wiarygodna.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

Przekształćmy to w temat także o jego kronice :hug: Co o niej sądzicie? Z pewnością kronika ma pewne niedociągnięcia, ale jako źródło dość wiarygodne można ją traktować. Na pewno weryfikację co niektórych stwierdzeń Galla, utrudnia to, że źródła, na których prawdopodobnie się opierał, zaginęły (np. Pasja św. Wojciecha). Do tego ma dość mało informacji na temat Polski do lat 1086, ale to zrozumiałe m.in. z tego względu, że jako główny cel postawił sobie opisanie postaci Bolesława III, a historia Polski jest tylko dodatkiem. Nie wiadomo też jaki procent danych o Polsce przed 1086 r. Gall otrzymał od swoich "pracodawców". W każdym razie lepiej wyszło mu opisywanie czasów po 1086 r., bo były mu bliższe, ale w żadnym stopniu nie obniża to wartości Kroniki polskiej.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ostatnio usłyszałem w radiu, że prof. Tomasz Jasiński jest praktycznie pewien, że Gall Anonim był mnichem z klasztoru św. Mikołaja na wyspie Lido w Wenecji. Wynika to przede wszystkim z analizy porównawczej tekstów pisanych przez mnicha i przez Galla i jeszcze paru innych kwestii, czego niestety nie dosłyszałem (jechałem autem i nagle zaczęła wyć karetka :wink: ). Jakaś niechęć do solonych ryb, obyczaje, znajomość pewnych miejsc, czy coś w tym stylu...

Może jest ktoś na Forum, kto studiuje na uniwerku im. A Mickiewicza w Poznaniu i ma "dojście" do profesora, i mógłby się czegoś więcej dowiedzieć?

Pozdrawiam.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Narya   

Optuję za frankońskim pochodzeniem Galla Anonima. Gall - Galia - Francja - państwo Franków. Anonim - wiadomo, nie przedstawił się nam w kronice.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Kiedyś była taka opcja z pochodzeniem Galla, jak napisałeś Narya. I to podawano tę tezę na dodatek w podręcznikach. Ostatnie badania dowiodły jednak (to wyczytałem trochę wcześniej, właśnie u profesora Jasińskiego), że to była błędna hipoteza.

Były też hipotezy, że był Polakiem lub Węgrem. Te, dawno już upadły. Profesor Jerzy Zathej uważa, że być może pochodził z Flandrii. Materiał jest hipotetyczno-poszlakowy. Była też teoria o pochodzeniu z Prowansji, ale znów brak dowodów. Ostatnie badania, które przeprowadził profesor Jasiński, to analiza porównawcza materiału piśmienniczego, która daje duże prawdopodobieństwo, że pochodził z Wenecji, lub Włoch. Tyle tylko, że ja nie znam szczegółów tych badań. Było ich więcej, a chciałbym się czegoś o tym dowiedzieć.

I parę artykułów na ten temat:

http://serwisy.gazeta.pl/nauka/1,34148,3161923.html

http://histmag.org/?magazyn=51&id=383

http://wiadomosci.wp.pl/kat,28434,wid,8198...ml?ticaid=15b05

Pozdrawiam.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   
Z moich danych wynika, że Gallem był krakowski biskup Maur.

A co to za dane?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Drogi Alessandro, tylko kiedy Jasienica to pisał i z czego czerpał? Badania posunęły się od tego czasu znacznie do przodu. Ale masz całkowitą rację, faktycznie w wielu starszych źródłach jest jak napisałeś.

Niestety, zdezaktualizowały się. Ach ten czas... :wink:

Pozdrawiam.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.