Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Sign in to follow this  
Zawisza Czarny

Rola Religii w konfliktach XVI i XVII wieku

Recommended Posts

Oto wypracowanie jakie mam napisać na lekcje histori, czy któryś z wybitnych znawców tego orkesu mógłby mi pomóc i wskazać zapewne liczne błędy mojej wypowiedzi. Z góry dziękuje. :D

Rola religii w konfliktach XVI i XVII wieku

W XVI wieku cała Europa była już kontynentem chrześcijańskim, zjednoczonym przynajmniej we wspólnej religii. Ten religijny spokój zaczęły burzyć wystąpienia religijnych reformatorów, którzy na nowo podzielili europę. Nowy podział był powodem do licznych konfliktów jakie wstrząsnęły europą XVI i XVII wieku.

Kościół w ówczesnych czasach był ogromnie wpływową i bogatą instytucją wszechobecną w ówczesnym życiu. Wciąż bogacący się kościół uciskał swych wiernych nowymi podatkami jak np. świętopietrze, czy sprzedaż odpustów oraz wszechobecna dziesięcina. Kościół posiadający już liczne przywileje jak chociażby własne sądownictwo wciąż walczył o wpływy polityczne, wśród dostojników kościelnych szerzył się nepotyzm i symonia. Ludność nie była zadowolona z takiego stanu rzeczy, co doprowadziło do wojny chłopskiej w Niemczech. Wojna ta objęła Szwabię i Turyngie w latach 1524-1525, chłopi domagali się zmniejszenia dziesięciny i renty feudalnej, swobodnego wyboru proboszczów przez ludność. Niestety tych żądań nie spełniono, a wręcz została zwiększona renta feudalna, a na wsie spadły represje.

Problemy te zauważył Marcin Luter, który rozpoczął ruch religijny wygłaszając w 1517 roku 95 tez. Ideologia Lutra w tych czasach była rewolucyjna i burzyła ówczesny porządek europy i sposób postrzegania świata. Luter w swoim wyznaniu wprowadził język narodowy do liturgii, gdyż w tych czasach występowała one jedynie w łacinie, pragnął także likwidacji zakonów, które w tych czasach odgrywały ogromna rolę, a przede wszystkim miały one duże wpływy dzięki swym wielkim majątkom. Pomysłem, który wzbudził najwięcej niechęci do tej ideologii była idea podporządkowania kościoła władzy świeckiej, a więc odrzucenie władzy papieskiej. Za swe nauki Luter został ekskomunikowany, niemieckiego mnicha potępił także cesarz, jednak Luter znalazł poparcie dla swego wyznania. Luteranizm zdobył poparcie w Szwecji. Państwo to toczyło wojnę z Danią a król szwedzki Gustaw Waza potrzebował pieniędzy, więc przeszedł na Luteranizm co pozwoliło mu zagarnąć majątki kościelne. Luteranizm wprowadzono później także w Dani i Norwegii.

Luteranizm zyskał poparcie w Skandynawii, Prusach Książęcych, a przede wszystkim w licznych krajach niemieckich co spowodowało wewnętrzny konflikt w cesarstwie. Reformację poparli książęta, którzy byli niechętni zbyt mocnej władzy cesarskiej Karola V. Książęta ci zawiązali w 1531 r związek Szmalkadzki, z powodu zagrożenia Tureckiego cesarz zgodził się na pokój religijny w Norymberdze 1532r. Sytuacja zmieniła się po uzyskaniu poparcia papiestwa dla cesarza, rozpoczęła się wojna. Wojny w Niemczech zakończyły się pokojem augsburskim w roku 1555. Ponieważ żadnej ze stron nie udało się wygrać, traktat dawał władcy każdego państwa prawo do decydowania o obwiązującej na jego terytorium religii :”cuis regio eius religio”. Prawo to odnosiło się tylko do katolicyzmu i luteranizmu, pomimo rosnących wpływów bardziej radykalnego odłamu protestantyzmu - kalwinizmu. Wkrótce potem walki przeniosły się bardziej na zachód.

We Francji hugenoci-odłam kalwinizmu stanowili silną liczebnie mniejszość, mającą poparcie szczególnie wśród szlachty i kupców. W politykę znów wmieszała się religia, gdyż przedstawiciele opozycji wobec absolutnej władzy królewskiej byli hugenotami. Sytuacja ta doprowadziła do wybuchu wojny w 1562 r. Po śmierci Henryka II, w roku 1599, władza monarchy osłabła i władca zmuszony został do manewrowania między stronnictwami katolickimi i hugenockimi, podczas gdy te uwikłały się w pasmo długich wojen religijnych. Najbardziej spektakularnym epizodem tych walk była masakra w noc św. Bartłomieja w roku 1572, kiedy katolicy - na umówiony sygnał - wyszli z domów i zabijali wszystkich protestantów, jakich spotkali na swej drodze. Po wygaśnięciu linii Walezjuszy do władzy doszła sprzyjająca Hugenotom dynastia Burbonów. Henryk IV Burbon przeszedł jednak na katolicyzm twierdząc, że Paryż wart jest mszy, tym samym uzyskał poparcie społeczeństwa, które w większości pozostawało katolickie. W 1598 ogłoszono edykt Nantejski, który dał Hugenotom swobodę wyznania we całej Francji prócz Paryża.

Mówiąc o konfliktach religijnych tego okresu nie możemy zapomnieć o Imperium Osmańskim, gdzie religią panującą był islam. Zadaniem wyznawców religii proroka było rozprzestrzenianie tej religii co czynili przez swe liczne podboje i rzezie chrześcijan jakiej dokonali np. na Cyprze. Przeciw szybko rozprzestrzeniającej się Turcji powstała koalicja państw chrześcijańskich zwana Świętą Ligą. Chrześcijanie odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Lepanto w 1571r. Święta Liga jeszcze dwukrotnie angażowała się w konflikty europejskie o czym powiem w dalszej części pracy.

Religia była także pretekstem do rozpoczęcia walk w Niderlandach. Terytorium to znajdowało się pod panowanie katolickich hiszpanów co powodowało niechęć miejscowej ludności do tego wyznania. Szerokie poparcie zyskał nie tylko luteranizm ale również kalwinizm i anabaptyzm. Nie katolików prześladowano co wywołało powstanie antyhiszpańskie w 1572 roku, walki objęły całe terytorium Niderlandów, które poparła katolicka Francja i Anglia nie po to by wspomóc protestantów lecz by osłabić Hiszpanię. Walki trwały do 1609, a ostatecznie Holandia uzyskała nie podległość przy okazji zakończenia wojny trzydziesto letniej .

Religia była też jedną z przyczyn wybuchu wojny trzydziestoletniej, najbardziej wyniszczającego spośród europejskich konfliktów religijnych. Cesarz niemiecki chciał zjednoczyć rozbite religijnie i politycznie cesarstwo, aby tego dokonać musiał umocnić swą władzę co nie podobało się władcą poszczególnych księstw i ziem, gdyż cieszyli się oni dużą nie zależnością.

Habsburgowie do których należała godność cesarska chcieli zjednoczenia państwa pod jedną religią i jednym wyznaniem-katolicyzmem. W Rzeszy nie tylko ziemie niemieckie były opanowane przez protestantyzm, wyznanie to zyskało uznanie także na Węgrzech i Czechach gdzie mimo gwarancji swobód religijnych wyznawcy ci byli prześladowani. W konflikcie wewnętrznym rzeszy państwa ościenne zauważyły szansę na zwiększenie swoich wpływów. Protestanci zawiązali Unie Ewangelicką na czele, której stanął elektor Palatyński Fryderyk. Poparcia protestantom udzieliły Szwecja, Dania i Holandia lecz także katolicka Francja. Dla przeciwwagi tego sojuszu powstała Liga Katolicka, w której znaleźli się Habsburgowie o oraz Hiszpania. Wojna rozpoczęła się od tzw. Denfenstracji praskiej 23 V 1618 roku. Na zgromadzeniu innowierców, do którego doszło bez zgody cesarza, doszło do wyrzucenia przez okno praskiego zamku namiestników cesarza. Czesi zdetronizowali także nowego cesarza Ferdynanda II. Powstanie antyhabsburdzkie objęło także Węgry, Książe Siedmiogrodu oblegał Wiedeń, dopiero oddział Lisowczyków przysłany przez Zygmunta III Waza na prośbę Habsburgów zmusił do przerwania oblężenia. Początkowo protestanci odnosili zwycięstwa lecz ponieśli oni sromotną klęskę w bitwie pod Biała Górą 8 XI 1620 roku. Bitwa ta zakończyła tzw. Okres czeski, wobec Czechów wszczęto represje, majątek powstańców skonfiskowano, w wojnie tej wyniszczona została także szlachta czeska. W 1629 roku Liga Katolicka pokonała także Danię i zajęła Palatynat. Zwycięsko z wojny pomimo śmierci swego króla Gustawa Adolfa wyszła Szwecja. W końcu katolicka Francja przystąpiła do wojny przeciwko katolickim Habsburgom i obie strony starły się w zaciętej walce, w której problem wyznania stracił swoje znaczenie. Na mocy pokoju westfalskiego-1648r. Francja umocniła swoje zdobycze. Państwa niemieckie uniezależniły się od cesarza, co zostawiało otwartą drogę dla francuskiej ekspansji. Porozumienie w sprawach religijnych zostało oparte na postanowieniach pokoju augsburskiego, lecz objęto także kalwinistów. Skutkami wojny było wyludnienie, ruina wielu niemieckich krajów, upadek handlu, rzemiosła, rolnictwa i liczne epidemie. Wzrosła pozycja Francji, Szwecji a co ważne dla Państwa Polskiego Brandenburgii.

W stuletnim konflikcie, przekonania religijne były ważnym motywem, lecz rzadko motywem jedynym. Kwestie polityczne i religijne często się ze sobą mieszały, tak jak w przypadku działań książąt niemieckich, zarówno protestanckich, jak i katolickich, których głównym pragnieniem było ograniczenie autorytetu cesarzy z dynastii Habsburgów. Czasami względy polityczne brały górę nad przekonaniami religijnymi i katolicka Francja, na przykład, sprzymierzała się z protestanckimi, a nawet muzułmańskimi wrogami również katolickich Habsburgów. Podsumowując możemy stwierdzić, że religie często była tylko pretekstem do rozpoczynania konfliktów.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

Radziłbym poprawić błędy językowe, bo tych trochę tutaj jest.

We Francji hugenoci-odłam kalwinizmu

Czy aby hugenotami nie nazywano we Francji wszystkich protestantów? IMHO nie był to religijny odłam.

dopiero oddział Lisowczyków przysłany przez Zygmunta III Waza na prośbę Habsburgów zmusił do przerwania oblężenia.

Habsburgów pod Wiedniem uratowała zaraza u wroga, a nie lisowczycy.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Hugenoci to masz rację,a o Lisowczykach mam napisane:

"książe siedmiogrodu ,Gabor Bethlen oblegał Wiedeń. Habsburgowie otrzymali pomoc od Zygmunta III Wazy, który wysłał oddział lisowczyków na terytorium siedmiogrodu, zmuszając Bethlena do odstąpienia od oblężenia"- Notatki z lekcji Małgorzataj Ciejka-Nowożytność

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

No, a Wisner pisze, że: W listopadzie 1619 r. zaciągnięte w służbę Ferdynanda oddziały lisowczyków wkroczyły bowiem do Siedmiogrodu. Zwyciężyły w bitwie pod Humennem (23 listopada 1619). Z czasem zaczęto mówić, że spowodowało to wycofanie się spod Wiednia głównych sił Gabora Bethlena, ale o tym zadecydowała zaraza, która zdziesiątkowała wojsko.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Estera   

Mówiąc o tych konfliktach należy uwzględniać antropologię religijną, wniknąć w świadomość i religijność ludzi żyjących w tamtych czasach- to byłoby czytso humanistyczne ujęcie- to tak dla wzbogacenia narracji.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
Sign in to follow this  

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.