Jump to content
  • Announcements

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/2016

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/2016

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
nazaa

Związki frazeologiczne a historia

Recommended Posts

nazaa   

Związki frazeologicze często mają swoje korzenie i wyjaśnienie w historii. Przysłowiowy stał się przypadek szlachcica Franciszka Zabłockiego, który trudnił się handlem, a pewnego dnia stwierdził, że bycie uczciwym się nie opłaca i został przemytnikiem :twisted: Zabrał więc towar, czyli mydło pod pokład statku i ani myślał płacić cło, a na miejscu bardzo się zdziwił, gdy z mydła zostało tylko trochę mydlin :(

Frazeologizm "plecie jak Piekarski na mękach" ma swoje źródła w niewesołej historii Michała Piekarskiego, szlachcica z Bieńkowic koło Sandomierza, który został skazany na męki za uderzenie czekanem Zygmunta III Wazy. Podczas cierpień miał stracić rozum i pleść od rzeczy.

Znacie jakieś inne przykłady związków fazeologicznych związnych z historią?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bajońskie sumy.

Napoleon w 1808 r sprzedał Polakom wierzytelności pruskie (ich suma wynosiła 43 mln franków) za 21 mln franków. Układ został zawarty w Bayonne.”

„Bajońskie sumy” oznaczają dziś olbrzymie sumy pieniędzy.

Pójść do Canossy

Papież Grzegorz VII wyklął Henryka IV. Głównym powodem był spór o inwestyturę.

W 1077 Henryk IV upokorzył się przed papieżem, odbył trzydniowa pokutę w Canossie – ostatecznie papież zdjął z króla ekskomunikę.

Dziś „pójść do Canossy” oznacza upokorzyć się, przyznać do błędu.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tomek91   

"Przeciąć węzeł gordyjski"

W mieście Gordion we Frygii w świątyni Zeusa znajdował się wóz , którego dyszel połączony był jarzmem skomplikowanym węzłem ; istniało podanie , że ten kto ów węzeł rozwiąże, zostanie panem całego świata . Węzeł gordyjski próbował rozplątać Aleksander Macedoński , kiedy zaś mu się to nie udało - przeciął go mieczem .

Share this post


Link to post
Share on other sites
nazaa   
Bajońskie sumy.

Od razu mi się przypomniały neapolitańskie sumy, które Bona pożyczyła Filipowi II, a których prawie, że nie udało się odzyskać. No cóż, nie na darmo ludowe porzekadło mówi, że " nie pożyczaj - zły obyczaj, cielę pożyczało, a potem ryczało" :razz:

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tofik   

Jagiełło w Boże Ciało udał się do kościoła w Krakowie (lub Poznaniu), gdzie zobaczył figurkę Jezusa depczącego diabła. Zaciekawiony, przyglądał się tej rzeźbie i po chwili kazał postawić przed Chrystusem świecę. Za chwilę, przed diabłem nakazał postawić też świecę, tyle, że mniejszą. Stąd wzięło się powiedzonko "Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek".

Share this post


Link to post
Share on other sites
Wroobel   

"Słowo się rzekło, kobyłka u płotu." - słowa pewnego szlachcica , który wybrał się do Warszawy, aby załatwić coś na u dworu. Po drodze wdał się w rozmowę z pewnym nieznajomym,któremu powiedział, że jesli nie załatwi tej sprawy to da królowi do pocałowania zad swojej kobyłki. Na miejscu okazało się , że rozmawiał z królem Janem III ,który żartobliwie odrzucił jego petycję i spytał co teraz .

- Słowo się rzekło, kobyłka u płotu ,odrzekł honorowo szlachcic.

Share this post


Link to post
Share on other sites
FSO   

Witam;

wloszczyzna - czyli "zielenina" sprowadzona przez Bonę do Polski za jej panowania

"odszczekać coś" - kiedy jeden z "Panów braci" sklamal o czymś zapadl wyrok by wszedl pod lawę / stol i stamtąd glośno szczekając mówil "odszekuję com mówil bom klamal jak pies"

ordynus ; ordynarny - obecnie z znaczeniu niekulturalny, kiedyś oznaczalo to przeciwieństwo szlachectwa , kultury jaką w swoim mniemaniu prezentowali panowie szlachta

od Sasa do Lasa - w znaczeniu przestrzal poglądów [sas czyli zwolennik Sasa, Las czli Leszczyński i jego zwolennicy, skraje poglądy]

pozdr

Share this post


Link to post
Share on other sites
Karo   

"Kości zostały rzucone" czyli "Alea iacta est", wypowiedziane przez Cezara po przekroczeniu Rubikonu , co oznacza oczywiście, że zapadła ostateczna decyzja.

"Drakońskie prawa" , czyli bezwzględne , surowe i okrutne. Od ateńskiego prawa , spisanego przez Drakona w 621 r.

"Mowa lakoniczna", czyli zwięzła, uboga i treściwa, tak uczono w starożytnej Sparcie, aby młodzi skupiali sie na kształceniu fizycznym, a nie na "bajaniu".

"Benedyktyńska praca" czyli żmudna, długa i powolna, od mnichów, którzy zajmowali sie przepisywaniem ksiąg.

"Miecz Damoklesa", czyli kara, wyrok, coś, czego nie da się uniknąć. Wywodzi się z tego, ze pochlebiający Dionizjosowi Damokles , zamieniając się nim rolami dostrzegł, że tan kazał powiesić nad jego głową miecz, symbolizujący niebezpieczeństwa jakie czyhają na władcę. Wystraszony Damokles przestał natychmiast zazdrościć tyranowi .

Share this post


Link to post
Share on other sites
Wroobel   

-Koń Trojański.

-OLIMPIJSKI SPOKÓJ - starożytny przepis nakazywał zaniechanie wszelkic walk w czasie trwania igrzysk olimpijskich.

-Z TARCZĄ ALBO NA TARCZY - pochodzi z Plutarcha. Spartańska matka miała tymi słowami żegnać syna wyruszajacego na wojnę. Dosłownie oznacza to: zwycięż albo zgiń.

-potępiać w czambuł - potępiać wszystko, bez wyjątku (czambuł - gwałtowny najazd, napad tatarski, po którym wszystko było zabrane lub zniszczone);

Oraz z historii biblijnej :

- trąby jerychońskie; ich dźwięk zburzył mury obronne Jerycha ,

- arka Noego ,czyli mnogość zwierząt,

- wieża Babel, czyli chaos,

-manna niebieska,

i z nowszych :

-judaszowe srebrniki , czyli pieniądz wątpliwego pochodzenia .

Share this post


Link to post
Share on other sites
Tomasz N   

pisać na Berdyczów

planowy odwrót

No i moje ulubione:

Obiektywne trudności

Edited by Tomasz N

Share this post


Link to post
Share on other sites
gregski   

A skąd się wzięło "austriackie gadanie"? Rozumiem że z Galicji ale w jakich okolicznościach powstało?

Share this post


Link to post
Share on other sites
fodele   

Przychodzą mi do głowy same związki frazeologiczne związane z mitologią <_<

Ale skoro mowa o historii...

"Pyrrusowe zwycięstwo" - osiągnięcie czegoś zbyt wielkim kosztem (czyli "nie warta skórka wyprawki" ;) )

"Przekroczyć Rubikon" - zrobić coś nieodwołalnego

"Odkryć Amerykę" - powiedzieć czy zrobić coś oczywistego

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

×

Important Information

Przed wyrażeniem zgody na Terms of Use forum koniecznie zapoznaj się z naszą Privacy Policy. Jej akceptacja jest dobrowolna, ale niezbędna do dalszego korzystania z forum.