• Ogłoszenia

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/16

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/16

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
ZaKrólaOlbrachta

Mazowsze a Polska

4 posty w tym temacie

Interesuje mnie rola Mazowsza w tworzeniu się państwowości polskiej po rozbiciu dzielnicowym. A szerzej o czas od króla Łokietka (ewentualnie Kazimierza Wielkiego) aż do 1526 tudzież 1529 roku. Chodzi mi o to jak w tym czasie kształtowały się stosunki między Królestwem Polski, a Mazowszem. Kolokwialnie mówiąc czy Mazowsze dokładało cegiełkę do budowy Polski (podatki, pospolite ruszenie, jakieś inne powinności) a w czasie późniejszym po prostu do istnienia Polski, czy też nie?  Ogólnie jak to wyglądało.

 

 

Jeden temat w zupełności wystarczy, nie ma potrzeby dublowania wątku.

secesjonista

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach

Jeśli następował stosunek wasalny pomiędzy jakimś księciem na Mazowszu a królem to wynikał stąd obowiązek zbrojnego stawania na wezwanie. Inna sprawa, jak w różnej sytuacji politycznej, reagowano na wezwania do wypełnienia takiej powinności.

"Wkrótce po objęciu tronu w Polsce przez Władysława Jagiełłę Siemowit IV złożył hołd parze królewskiej. Świadczy o tym wykonywanie przez niego w późniejszym okresie obowiązków lennych w zakresie służenia radą i stawania z pomocą wojskową. Ślady uznania zwierzchnictwa lennego Jagiełły przez Siemowita IV znajdujemy także w „Artykułach mazowieckich”.

/M. Weber "Król i jego lennik. Konflikty księcia mazowieckiego Siemowita IV z Władysławem Jagiełłą", "Przegląd Historyczny", T. 97, z. 2, 2006, s. 243/

 

 

"Postępowanie Siemowita niewątpliwie zirytowało Jagiełłę. Korzystając ze swych uprawnień zwierzchnich, król wezwał księcia mazowieckiego na wojnę przeciw spiskującemu z Zakonem Władysławowi Opolskiemu. Siemowit IV nie usłuchał jednak tego rozkazu i nie stawił się na wyprawę. Odmiennie zareagował jego brat, Janusz, który - zdaje się - za lojalną służbę u boku króla został przez niego nagrodzony nadaniem ziemi drohickiej z Drohiczynem, Mielnikiem, Surażem i Bielskiem".

/M. Palczewski "Mazowsze Zachodnie wobec Zakonu Krzyżackiego w latach 1381-1411", "Acta UniversitatisLodziensis", Folia Historica 50, 1992s. 67/

 

 

O stosunku pomiędzy księstwami na Mazowszu a Koroną, jak i niektórych urządzeniach prawno-ustrojowych:

A. Prochaska "Hołdy mazowieckie 1386-1430"

E. Maleczyńska "Książęce lenno mazowieckie 1351-1526"

H. Samsonowicz "Piastowskie Mazowsze a Królestwo Polskie X III-X V w.", w: "Piastowie w dziejach Polski", pod. red. R. Hecka

tegoż, "Mazowsze polską Burgundią", "Warszawa i Mazowsze. Rozważania nad dziejami", t. V, 2001

K. Brześkiewicz "Struktura terytorialna Mazowsza książęcego i jego stosunek do Korony", "Zeszyty Naukowe Filii UW w Białymstoku", z. LII: Administracja i ekonomia, t. XII, 1986, Dział PR — Prace Prawnicze, s. 13

J. Senkowski "Skarbowość Mazowsza od końca XIV wieku do 1526 roku"

S. Russocki "Nadania ziemi „ad servicia communia” a obowiązek służby wojskowej na Mazowszu w XIV w.", w: "Miscellanea iuridica", t. 1, 1961.

 

Dnia 13.09.2017 o 08:04, ZaKrólaOlbrachta napisał:

czy Mazowsze dokładało cegiełkę do budowy Polski (podatki

 

Raczej Korona dopłacała do niektórych książąt.

 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach
Dnia 13.09.2017 o 08:04, ZaKrólaOlbrachta napisał:

 czas od króla Łokietka (ewentualnie Kazimierza Wielkiego) aż do 1526 tudzież 1529 roku. Chodzi mi o to jak w tym czasie kształtowały się stosunki między Królestwem Polski, a Mazowszem. Kolokwialnie mówiąc czy Mazowsze dokładało cegiełkę do budowy Polski (podatki, pospolite ruszenie, jakieś inne powinności) a w czasie późniejszym po prostu do istnienia Polski, czy też nie?  Ogólnie jak to wyglądało.

 

Tak bardzo uogólniając...

 

Jeśli chodzi o czasy Łokietka, Kazimierza i Ludwika, to Mazowsze trochę robiło królestwu "wbrew". Sorry za kolokwializm, ale nie znajduję lepszego określenia. Nie zamierzało włączyć się do jednoczącej się Polski, stało obok. Zajmując położenie pomiędzy Królestwem, Zakonem, Litwą i Rusią rozgrywało je, często wbrew interesom Królestwa.

 

Sytuacja się znacząco zmieniła za czasów Jagiełły. Wtedy Mazowsze już nie było pomiędzy czterema równorzędnymi graczami, tylko była pomiędzy władztwem Jagiełły a Zakonem. Wybór wcale nie był oczywisty, ale jednak władcy Mazowsza postawili na zwycięskiego konia - czyli Jagiełłę.

 

Potem już raczej byli monarchii jagiellońskiej wierni, choć nie była to wierność bezwarunkowa. O czym pisze powyżej Secesjonista.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach

Jeszcze o tym dokładaniu do skarbu koronnego:

"Obowiązek służby wojennej w. mistrzów wobec królów polskich był więc w pełni wykonywany. Uderza przy tym fakt osobistego udziału w. mistrzów w wyprawach, czego usilnie strona królewska się domaga, nawiązując tu niewątpliwie do polskiej praktyki lennej. Nie ma przy tym mowy o udzielaniu odszkodowania pieniężnego Zakonowi za udział w tych wyprawach, co praktykowano, na przykład, w odniesieniu do książąt mazowieckich".

/M. Biskup "Zagadnienie ważności i interpretacji traktatu toruńskiego 1466 r.", "Kwartalnik Historyczny", R. LXIX, z. 2, 1962, s. 319/

 

I jeszcze uwagi Antoniego Prochaski:

"Niemniej jednak książęta mazowieccy byli lennikami Korony i niewątpliwie po śmierci Kazimierza złożyli hołd jego następcy Ludwikowi Węgierskiemu [z uwzględnieniem, że ów autor podaje, że na taki hołd nie ma dowodów - dopisek mój], mamy bowiem wyraźne świadectwo potomków tychże książąt z 1426 r., na podstawie którego dowiadujemy się, że zmarły w 1381 r. Ziemowit III, ojciec Ziemowita IV i Janusza l Mazowieckich, których bliżej poznamy, pobierał od Ludwika Węgierskiego roczną pensyę w wysokości 900 grzywien za swoje służby wasala. Niewiadomo, czy i Kazimierz nie wypłacał tej pensyi lennikom; skądinąd jednak wiemy, że Kazimierz zwykł był wypłacać lennikom swoim roczne place z dochodów żup wielickich, a nie ulega wątpieniu, że i wspomniany wyżej Ziemowit IV pobierał tak od króla Ludwika Węgierskiego, jakoteż później od Jagieły takąż płacę roczną jako wasal Korony".

/tegoż, "Hołdy mazowieckie 1386-1430", Kraków 1904, s. 2/

 

Dnia 19.09.2017 o 22:10, jancet napisał:

Zajmując położenie pomiędzy Królestwem, Zakonem, Litwą i Rusią rozgrywało je, często wbrew interesom Królestwa.

 

W pewnym sensie, można nawet powiedzieć, że pomiędzy pięcioma siłami, wliczając w to Czechy, po hołdzie jaki złożył Wacław (Wańko) płocki względem Jana Luksemburskiego.

 

Dnia 19.09.2017 o 22:10, jancet napisał:

Jeśli chodzi o czasy Łokietka, Kazimierza i Ludwika, to Mazowsze trochę robiło królestwu "wbrew".

 

Trzeba tu przypomnieć, że wobec Łokietka książęta mazowieccy nie mieli żadnych prawnych zobowiązań. W przypadku Kazimierza hołd lenny był jedynie dożywotni i tyczył się osoby władcy a nie Korony.

 

 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze

Dodaj konto

Dodaj nowe konto. To bardzo proste!


Zarejestruj nowe konto

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się tutaj.


Zaloguj się teraz