• Ogłoszenia

    • Jarpen Zigrin

      Zostań naszym fanem. Obserwuj nas w social mediach : )   12/11/16

      Daj się poznać jako nasz fan oraz miej łatwy i szybki dostęp do najnowszych informacji poprzez swój ulubiony portal społecznościowy.    Obecnie można nas znaleźć m.in tutaj:   Facebook: http://www.facebook.com/pages/Historiaorgp...19230928?ref=ts Twitter: http://twitter.com/historia_org_pl Instagram: https://www.instagram.com/historia.org.pl/
    • Jarpen Zigrin

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum   12/12/16

      Przewodnik użytkownika - jak pisać na forum. Krótki przewodnik o tym, jak poprawnie pisać i cytować posty: http://forum.historia.org.pl/topic/14455-przewodnik-uzytkownika-jak-pisac-na-forum/
Bruno Wątpliwy

Czerwoni strzelcy łotewscy w armii niepodległej Łotwy

3 posty w tym temacie

Historia strzelców łotewskich jest sama w sobie dosyć ciekawa. Formacje powstałe w ramach armii rosyjskiej na fali patriotycznego, antyniemieckiego uniesienia, dzielnie się biły z Niemcami w czasie pierwszej wojny światowej. Później, w istotnej części uległy bolszewizacji, stając się gwardią pretoriańską rewolucji. Ogólnie można o nich poczytać w Wikipedii, czy chociażby w: J. Rutkiewicz, Wojsko łotewskie 1918-1940, Warszawa 2005; czy T. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Warszawa 1999.

 

W tym miejscu chciałbym jednak podyskutować nie o formacji, jako takiej, ale o ciekawym zjawisku. Na pozór nieprawdopodobnym, biorąc pod uwagę fakt, że strzelcy byli postrzegani jako najwierniejsi z wiernych, stojących u boku Lenina (inna sprawa, że Stalin zajął się później wieloma z nich "po swojemu"). Otóż można odnotować przypadki, że służący w "czerwonych", łotewskich oddziałach strzeleckich służyli później w armii niepodległej Łotwy (lub w formacjach aizsargów). Z naszego punktu widzenia to trochę tak, jakby Roman Łągwa zaciągnął się po radzieckim epizodzie do armii II RP i zrobił w niej karierę pod okiem marszałka Piłsudskiego. Oczywiście, sprawy były zróżnicowane, np. niżej wymieniony Gustavs Mangulis prawdopodobnie przeszedł linię frontu i oddał się do łotewskiej niewoli. Ale - jaka była skala zjawiska i co o nim możemy powiedzieć?

 

Przykłady (łotewska lub rosyjska Wikipedia): Pēteris Avens, Gustavs Mangulis, Antons Martusēvičs (ten zawędrował do armii litewskiej), Andrejs Auzāns.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach

A jak uważa Bruno, czy uwaga Piotra Łosowskiego była prawdziwa:

"Byli strzelcy łotewscy, weterani rewolucji i wojny domowej, stanęli wobec konieczności wyboru. Z jednej strony otwierała się przed nimi możliwość powrotu na Łotwę, z drugiej zaś pozostania w Rosji Radzieckiej. Z pierwszej ewentualności skorzystała część strzelców, przeważnie starszych roczników, których względy rodzinne skłaniały do powrotu do ojczyzny".

/tegoż, "Strzelcy łotewscy w Rewolucji i wojnie domowej w Rosji (1917-1920)", "Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej", T. 3, 1967, s. 100; podkreślenie - secesjonista/

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach

Na żadną dokładną statystykę, przedstawiającą strukturę wiekową strzelców, którzy powrócili na Łotwę - nie trafiłem. Nie wykluczam, że w artykule, opublikowanym w 50. rocznicę rewolucji październikowej, Autor próbował nieco przedstawić sprawę na zasadzie: "wracali na (kapitalistyczną) Łotwę przeważnie ci, których obligowały więzy rodzinne, bo wiadomo, iż naturalną decyzją strzelca powinno być pozostanie w Rosji Radzieckiej".

 

Zdrowy rozsądek każe jednak przypuszczać, że może być to twierdzenie (tzn. o tym, że wracali raczej starsi) relatywnie prawdziwe. Wiadomo, że szczególną skłonność do radykalizacji mają przede wszystkim młodsze pokolenia, im także łatwiej zaadaptować się do nowej sytuacji życiowej. Ktoś, kto zostawił na Łotwie żonę, dzieci itp. miał oczywiste powody, aby tam wrócić. Mógł też być mniej podatny na radykalne hasła. Ale to tylko moje przypuszczenia.

 

Inna sprawa, że Jukumsa Vācietisa (i paru innych) trudno uznać za osoby młode w momencie, gdy wiązali swoje losy z rewolucją (często z tragicznym finałem tej decyzji - w czasach "wielkiej czystki").

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na stronach

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze

Dodaj konto

Dodaj nowe konto. To bardzo proste!


Zarejestruj nowe konto

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się tutaj.


Zaloguj się teraz